مبانی معرفت شناختی اخلاق با تاکید بر اندیشه های کلامی سید مرتضی

سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 191

فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ZEHN-17-66_003

تاریخ نمایه سازی: 14 مرداد 1404

چکیده مقاله:

توجه به مبانی اخلاق برای دست یابی و شناخت دستورالعمل های معین رفتار انسانی، یکی از ضروریات حوزه نظری اخلاق است. مبانی معرفت شناسی از جمله مبانی مطرح در حوزه فرااخلاق است که به تعیین ملاک های کلی در شناخت احکام و گزاره های اخلاقی پرداخته، منابع و راه های معرفتی را می کاود و ارزش گذاری می کند. این مقاله در صدد است با تکیه بر اندیشه های کلامی سید مرتضی، مبانی معرفت شناسی اخلاق را شناخته، میزان تاثیر آنها در معرفت اخلاقی را بیان کند. حس و شهود و عقل و وحی با زیرمجموعه هایی همچون نظر و تحقیق، علم، حسن و قبح عقلی در حوزه عقل و قرآن، اخبار و روایات، نسخ و اجماع ارکان مبانی معرفت شناسی از دیدگاه سید مرتضی(ره) را تشکیل می دهند که به نظر می رسد در نگرش سید مرتضی(ره) عقل مهم ترین منبع معرفتی در اخلاق به شمار می آید و می توان پذیرش آن را به مثابه نخستین گام برای شناخت و در نتیجه توانایی بر انجام تکالیف اخلاقی دانست. دیگر منابع معرفتی اخلاق در صورت اثبات منبعیت آنها نیز اعتبارشان را از عقل گرفته، در رتبه بعدی در معرفت شناسی اخلاقی قرار می گیرند.

کلیدواژه ها:

مبانی معرفت شناسی ، حسن و قبح عقلی ، نظر و تحقیق ، عقل در معرفت اخلاقی ، وحی در معرفت اخلاقی

نویسندگان

وحید پاشایی

دانشجوی دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب

هادی صادقی

دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه قرآن و حدیث

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن سینا، ابوعلی حسین بن عبدالله؛ الاشارات والتنبیهات (سه‎جلدی)؛ با ...
  • ؛ الاشارات والتنبیهات (سه‎جلدی)؛ با شرح خواجه نصیرالدین طوسی و ...
  • ابیمسکویه، علی؛ تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق؛ قم، انتشارات بیدار، ...
  • اتکینسون، آر. اف؛ درآمدی به فلسفه اخلاق؛ ترجمه سهراب علوینیا؛ ...
  • جوادی، محسن و حسین اترک؛ «نظریه اخلاقی قاضی عبدالجبار معتزلی»؛ ...
  • جوادی، محسن؛ مساله باید و هست»؛ قم: دفتر تبلیغات اسلامی ...
  • علامه حلی؛ الرساله السعدیه؛ چ اول، بیروت: دارالصفوه، ۱۴۱۳ق ...
  • ؛ تسلیک النفس الی حظیره القدس؛ تحقیق فاطمه رمضانی؛ چ ...
  • شریف مرتضی، علی بن حسین؛ امالی السید المرتضی فی التفسیر ...
  • ؛ الذریعه الی اصول الشریعه؛ تصحیح ابوالقاسم گرجی؛ تهران: موسسه ...
  • ؛ الذریعه الی اصول الشریعه؛ تصحیح ابوالقاسم گرجی؛ تهران: موسسه ...
  • ؛ الملخص فی اصولالدین؛ تحقیق محمدرضا انصاری؛ چ اول، تهران: ...
  • ؛ رسائل الشریف المرتضی؛ (ج۱-۳)، تحقیق سیداحمد حسینی؛ چ اول، ...
  • ؛ تنزیه الانبیاء؛ بیروت: دارالاضواء، ۱۴۰۹ق ...
  • ؛ الشافی فی الامامه؛ چ دوم تهران: موسسه الصادق، ۱۴۱۰ق ...
  • ؛ رسائل الشریف المرتضی؛ ج۴، تحقیق سیداحمد حسینی؛ چ اول، ...
  • ؛ الذخیره فی علم الکلام؛ تحقیق سیداحمد حسینی؛ قم: موسسه ...
  • صادقی، هادی و دیگران؛ «دین و اخلاق»؛ قبسات، ش۱۳، پاییز ...
  • صادقی، هادی؛ درآمدی بر کلام جدید؛ چ ششم، قم: کتاب ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین؛ تلخیص المحصل المعروف بنقد المحصل؛ ، چ ...
  • ؛ تجرید الاعتقاد؛ تحقیق حسینی جلالی؛ چ اول، قم: دفتر ...
  • فرانکنا، ویلیام کی؛ فلسفه اخلاق؛ ترجمه هادی صادقی؛ چ سوم، ...
  • کشفی، عبدالرسول؛ «دستهبندی نظریههای توجیه معرفتشناختی»؛ پژوهش نامه فلسفه دین ...
  • لاک، جان، ۱۳۸۱، جستاری در فهم بشر، ترجمه رضازاده شفق، ...
  • مطهری، مرتضی، آشنایی با علوم اسلامی، ۱۳۸۵، حکمت عملی، انتشارات ...
  • مقداد، فاضل، ۱۴۰۵، ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین، تحقیق سیدمهدی ...
  • موزر، پل و مولدرو ترود، ۱۳۸۵، درآمدی موضوعی بر معرفت ...
  • نجاشی، احمد بن علی، ۱۳۶۵، رجال النجاشی، محقق موسی شبیری ...
  • هولمز، رابرت. ال، ۱۳۸۵، مبانی فلسفه اخلاق، مسعود علیا، تهران، ...
  • Harris, Michael J., ۲۰۰۳, Divine Command Ethics; Jewish and Christian ...
  • Laurence Bonjour, (۱۹۸۵) The Structure of Empirical Knowledge, London: Harvard ...
  • O’Neill, O., (۱۹۹۶), Towards Justice and Virtue: A Constructives Account ...
  • Ross, W. D., ۲۰۰۲, The Right and The Good, Oxford ...
  • نمایش کامل مراجع