تحلیل انتقادی ساختار قدرت در کلاس درس: بازخوانی نقش معلم از منظر نظریه های پساساختارگرا

این مقاله با هدف تحلیل انتقادی ساختار قدرت در کلاس درس و بازخوانی نقش معلم از منظر نظریه های پساساختارگرا، تلاش دارد تا گفتمان سنتی آموزش را به چالش کشیده و بازاندیشی تازه ای در مورد جایگاه معلم در فرآیند یاددهی و یادگیری ارائه دهد. در این مطالعه، قدرت نه به عنوان مفهومی ایستا و سلسله مراتبی، بلکه به مثابه شبکه ای از روابط سیال و گفتمان های پنهان مورد بررسی قرار گرفته است. با بهره گیری از رویکرد تحلیلی-توصیفی و با اتکا بر منابع کتابخانه ای و مطالعات نظری موجود، ساختارهای غالب در روابط معلم-دانش آموز تحلیل شده اند. یافته های مقاله نشان می دهد که نقش معلم در کلاس درس فراتر از نقش انتقال دهنده دانش است و در پیوندی تنگاتنگ با سازوکارهای بازتولید یا مقاومت در برابر قدرت قرار دارد. رویکردهای پساساختارگرا به ویژه دیدگاه میشل فوکو، امکان تحلیل دقیق تری از سازوکارهای کنترلی، گفتمان های مسلط و نقش پنهان زبان در شکل دهی به هویت ها و روابط قدرت در فضای آموزشی فراهم می آورند. در پایان، مقاله بر لزوم تحول در نگرش به نقش معلم و ایجاد فضای آموزشی مشارکتی و چندصدایی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

قدرت ، معلم ، پساساختارگرایی ، گفتمان آموزشی ، روابط کلاس درس ، تحلیل انتقادی