سنجش تخریب اکوسیستم های ماندابی در حوزه های آبخیز ساحلی با استفاده از داده های ماهواره ای

جنگل های مانگرو، مجموعه ای از درختان همیشه سبزی هستند که در سواحل حوزه های آبخیز، به ویژه در مصب ها و خورهای مجاور دریا رشد می کنند. این بوم سازگان ارزشمند به دلیل اهمیت بالای زیستی و حساسیت زیاد نسبت به آسیب های محیطی، نیازمند حفاظت و مدیریت موثر می باشند. در این پژوهش، جنگل های مانگرو تیاب و کلاهی، واقع در شهرستان میناب از توابع استان هرمزگان با مساحت تقریبی ۳۱/۱۲۶ کیلومترمربع، به منظور بررسی وضعیت تخریب این بوم سازگان های ارزشمند انتخاب شدند. تصاویر ماهواره ای سنتینل-۲ مربوط به سال های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۴ از طریق سامانه Google Earth Engine استخراج و با استفاده از شاخص های پوشش گیاهی NDVI، EVI و MVI مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج حاصل از تحلیل شاخص های پوشش گیاهی نشان داد که در سال ۲۰۲۴، مساحت جنگل های مانگروی با طراوت براساس شاخص های NDVI، EVI و MVI به ترتیب ۰۷/۴، ۳۱/۲ و ۵۹/۴ درصد برآورد شده است. این مقادیر در مقایسه با سال ۲۰۱۹ به ترتیب افزایش ۹۸/۰، ۷۴/۰ و ۳۹/۱ درصدی را نشان می دهند. همچنین در همین بازه زمانی، مساحت مانگروهای بدون طراوت نیز بر اساس شاخص های مذکور به ترتیب ۶/۰ درصد (NDVI)، ۰۳/۰ درصد (EVI) و ۸۵/۰ درصد (MVI) افزایش یافته است. به منظور بررسی عدم قطعیت طبقه بندی از شبیه سازی مونت-کارلو و روش IQR استفاده شد. نتایج مونت-کارلو افزایش دقت کلی مدل از ۶۷/۰ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۷۳/۰ درصد در سال ۲۰۲۴ را نشان داد. نتایج IQR عملکرد خوب NDVI و ثبات MVI را نشان داد. با وجود این، شاخص EVI به دلیل پایداری و حساسیت بالا نسبت به پوشش متراکم، عملکرد بهتری در شناسایی جنگل های مانگرو دارد. این مطالعه بر اهمیت انتخاب شاخص مناسب و استفاده از عدم قطعیت در تحلیل صحت و دقت کلاس های مختلف حاصل از طبقه بندی آن ها در پایش بوم سازگان های ساحلی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

Mangrove forests ، vegetation indices ، Monte Carlo method ، IQR ، Sentinel-۲ ، Google Earth Engine. ، جنگل های مانگرو ، شاخص های پوشش گیاهی ، روش مونت-کارلو ، IQR ، Sentinel-۲ ، Google Earth Engine