ارزیابی تطبیقی تدابیر پیشگیرانه کنشی در تکوین رفتار جنایی بیوتروریسم: از خلا نظریه تا عمل

زمینه و هدف: دستیابی انسان به علوم بیوتکنولوژی و فناوری زیستی این فرصت را فراهم کرده است که؛ برخی افراد با سوءاستفاده از این فناوری، از طریق تولید باکتری ها و ویروس ها یا دست­کاری در سیستم های بیولوژیک و ژنتیکی، درصدد ایجاد بیماری­های خطرناک در جوامع هدف برآیند. بررسی ابعاد علمی این سلاح­های خاموش و بی­صدا از نظر جرم­شناسی حائز اهمیت است. جرم­شناسان از این بزهکاران به عنوان «بزهکاران یقه قرمز» یاد می­کنند. یقه­قرمز­ها طیفی از مجرمان یقه سفید هستند که ضمن برخورداری از ظرفیت جنایی و توانایی تطبیق­پذیری بالا، واجد اختلالات روانی از قبیل؛ «خودشیفتگی» و «نگرش ماکیاولیستی» و «جامعه­ستیزی» هستند. اگرچه در ظاهر انسان­هایی قانون­مدار به نظر می رسند، اما در واقع بزهکاران پنهانی هستند که خود را معیار غایی قضاوت می دانند و در پرتو آن دست به «جرایم خونین» می­زنند.روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است.یافته ها و نتایج: با خوانش انتقادی از نظریه «گزینش عقلانی» به عنوان هدایت­گر سیاست­های رایج کنترل جرم در منطق قانون گذاری، می توان گونه­های موثر پیشگیری از بیوتروریسم را در سه سطح رفتاری، احساسی و باورها اولویت­بندی و تحلیل نمود. نقد این رویکرد و بازخوانی آن در تحلیل رفتار جنایی بیوتروریسم نشان می­دهد که انسان­ها فاقد ظرفیت­های ذهنی مناسب برای بسیاری از اهداف خود هستند و رفتار آن­ها حداکثرسازی نیست، بلکه تنها امیال خود را در حد رضایت برآورده می­سازند.

کلیدواژه ها:

بیوتروریسم ، پیشگیری کنشی ، عوامل بیولوژیک ، اختلال های روانی