تحلیل و بررسی عوامل موثر بر توسعه حمل و نقل عمومی و تاثیر آن بر کاهش ترافیک در کلانشهرها با رویکرد BWM

در دهه های اخیر، رشد بی رویه شهرها و کلانشهرها، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، به شدت افزایش یافته است. از یک سو، سیستم های حمل و نقل عمومی به طور متناسب با افزایش جمعیت و تغییرات کاربری توسعه نیافته اند و از سوی دیگر، به دلیل افزایش سطح زندگی و رفاه، استفاده از خودروهای شخصی بیشتر شده است. این روند منجر به بروز مشکلات متعددی در زمینه های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی در شهرها شده است. یکی از این معضلات، ترافیک و مسائل مرتبط با آن مانند آلودگی صوتی و هوا، حوادث رانندگی و مصرف روزافزون انرژی است. کلانشهرهای ایران، نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با این مشکلات دست و پنجه نرم می کنند. در این شرایط، دسترسی آسان، سریع و ایمن به عنوان یکی از شاخص های مهم توسعه پایدار شهری مطرح می شود و یکی از راه حل های اساسی در این زمینه، توسعه سیستم های حمل و نقل عمومی است. حمل و نقلی که بتواند به نیازهای متنوع شهروندان امروز (سرعت، ایمنی، صرفه جویی اقتصادی و مسائل زیست محیطی) پاسخ دهد. هدف انجام مقاله حاضر شناسایی عوامل کلیدی موثر بر توسعه حمل و نقل عمومی و تاثیر آن بر کاهش ترافیک در کلانشهرها با رویکرد بهترین – بدترین است. هدف از انجام مقاله حاضر، شناسایی عوامل کلیدی موثر بر توسعه حمل و نقل عمومی و تاثیر آن بر کاهش ترافیک در کلانشهرها با رویکرد بهترین-بدترین (BWM) است. بدین منظور، پس از مرور دقیق مبانی نظری و پیشینه پژوهش، ابعاد و مولفه های کلیدی مرتبط با حمل و نقل عمومی ارائه شده است. سپس با استفاده از روش بهترین-بدترین و نظرسنجی، بیست نفر از اساتید دانشگاهی متخصص در زمینه ایمنی و ترافیک ، به وزن دهی و اولویت بندی هر یک از ابعاد و مولفه های پژوهش پرداخته شده است. ابعاد کلیدی عملکرد حمل و نقل عمومی در پنج بعد و بیست مولفه شناسایی شدند. نتایج پژوهش حاکی است، سه عامل ایمنی سفر، کیفیت جاده و تخفیف های ویژه از مهمترین عوامل در توسعه حمل و نقل عمومی و تاثیر آن بر کاهش ترافیک در کلانشهرها از نگاه کارشناسان ومتخصصان ایمنی وترافیک شناسایی شدند.