بازنمایی فرهنگ و هویت شهری : تحلیلی بر نقش عناصر فرهنگی در شکل دهی به هویت جمعی شهرها در ایران

شهرها به عنوان بستر تعاملات اجتماعی و فرهنگی، بازتاب دهنده هویت ساکنان خود هستند. در دهه های اخیر، با افزایش شهرنشینی و فرآیند جهانی شدن، مسئله حفظ هویت محلی و فرهنگی به چالشی اساسی تبدیل شده است. این پژوهش با تمرکز بر نقش عناصر فرهنگی (مانند معماری سنتی، هنرهای عمومی، آیین ها و نمادهای شهری) به بررسی تاثیر این مولفه ها بر شکل گیری هویت جمعی شهرها می پردازد. پژوهش حاضر با روش تحقیق کیفی-تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل اسنادی و مطالعات تطبیقی انجام شده است با استفاده از روش تحلیل کیفی و مرور سیستماتیک مطالعات پیشین و مطالعات تطبیقی است. داده های مورد استفاده از تحلیل اسناد شهری، پژوهش های معتبر ده سال اخیر، و نمونه کاوی پروژه های موفق در ایران گردآوری شده اند. این پژوهش نشان می دهد که بازنمایی فرهنگ در فضاهای شهری نه تنها به تقویت حس تعلق مکانی کمک می کند، بلکه در ایجاد هویت منحصر به فرد برای شهرها نقش کلیدی ایفا می نماید. نتایج تحقیق بیانگر آن است که مولفه هایی چون حافظه هویت شهری، عناصر فرهنگی، بازنمایی فرهنگی و برنامه ریزی شهری، نقش تعیین کننده ای در تقویت هویت جمعی ایفا می کنند. یافته ها حاکی از آن است که برنامه ریزی شهری با تکیه بر مولفه های فرهنگی می تواند به پایداری اجتماعی و انسجام جمعی منجر شود که نشان می دهد. نقش عناصر فرهنگی (مانند معماری، هنر عمومی، آیین ها و نمادهای شهری) در شکل دهی به هویت جمعی شهرها امری حیاتی است. در نهایت، این پژوهش بر ضرورت توجه به عناصر فرهنگی در برنامه ریزی شهری تاکید می کند و پیشنهاد می دهد که با اتخاذ رویکردهای مشارکتی و تلفیق میراث فرهنگی با فناوری های نوین، می توان به پایداری اجتماعی و انسجام جمعی دست یافت. همچنین، مطالعات آینده می توانند بر نقش دیجیتالی سازی در بازآفرینی هویت شهری متمرکز شوند تا از این طریق، پیوند بین گذشته و آینده شهرها را مستحکم تر سازند.

کلیدواژه ها:

هویت شهری ، عناصر فرهنگی ، بازنمایی فرهنگی ، هویت جمعی ، برنامه ریزی شهری