بوم شناسی امید در آموزش جغرافیا؛ چارچوبی برای توانمندسازی دانش آموزان در مواجهه با بحران های محیط زیستی

در مواجهه با بحران های محیط زیستی و افزایش اضطراب محیطی در میان نسل جوان، آموزش جغرافیا نیازمند رویکردی نوین است که به جای تاکید صرف بر بحران، بر امید، عاملیت و کنشگری تمرکز کند. این مقاله با هدف طراحی چارچوبی برای آموزش مفهوم «بوم شناسی امید» در کلاس های جغرافیا، به بررسی مبانی نظری، مولفه های کلیدی و راهکارهای عملی برای توانمندسازی شناختی، عاطفی و کنشی دانش آموزان می پردازد. پژوهش به شیوه ای کیفی– توصیفی و با بهره گیری از تحلیل محتوای کیفی جهت دار، مرور منابع نظری و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان جغرافیا در مناطق درگیر بحران های محیطی (استان های تهران و البرز) انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که ترکیب سه مولفه ی «شناختی، عاطفی و کنشی» در قالب روایت های امیدمحور، فعالیت های مشارکتی و یادگیری مکانی می تواند زمینه ساز پرورش کنشگری، مسئولیت پذیری و تاب آوری زیست محیطی در دانش آموزان باشد. این مقاله مدلی مفهومی ارائه می دهد که می تواند در برنامه ریزی درسی جغرافیا برای تربیت نسل کنشگر در برابر بحران های زیست محیطی مورد استفاده قرارگیرد.

کلیدواژه ها:

بوم شناسی امید ، آموزش جغرافیا ، آموزش محیط زیست ، کنشگری محیطی ، امید انتقادی