نقش هوش هیجانی در بهبود عملکرد تحصیلی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مولفه های هوش هیجانی در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. در این مطالعه، بر مبنای مدل گلمن، ابعاد خودآگاهی، خودتنظیمی، انگیزش، همدلی و مهارت های اجتماعی به عنوان شاخص های اصلی هوش هیجانی مورد ارزیابی قرار گرفتند. جامعه آماری شامل ۲۰۰ دانش آموز پایه هشتم در مدارس دولتی شهر تبریز بود که با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه استاندارد هوش هیجانی (Schutte) و آزمون نمرات پایانی تحصیلی در درس های علوم و ریاضی بود. روش تحلیل داده ها شامل آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه بوده و با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد. یافته ها نشان داد که بین مولفه های هوش هیجانی و عملکرد تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰.۶۳=r، p<۰.۰۱). به ویژه، مولفه های خودتنظیمی و انگیزش به طور مستقیم و قوی ترین پیش بینی کننده های موفقیت تحصیلی بودند. همچنین دانش آموزانی که در پرسش نامه هوش هیجانی نمرات بالاتری داشتند، در فعالیت های کلاسی مشارکت فعال تر و بازخورد آموزشی موثرتری از معلمان دریافت کردند. نتایج این پژوهش بر اهمیت آموزش مهارت های هوش هیجانی در نظام آموزشی تاکید دارد و پیشنهاد می کند که برنامه های درسی مدارس، به ویژه در درس های علوم و فناوری، با طراحی فعالیت های گروهی، پروژه های مشارکتی و بازخورد فرایندی به تقویت مولفه های هیجانی بپردازند. ارتقای هوش هیجانی دانش آموزان نه تنها موجب افزایش نمرات و کاهش اضطراب امتحانی می شود، بلکه در بلندمدت می تواند منجر به رشد انگیزه درونی، تعامل مثبت با همسالان و خودتنظیمی یادگیری شود.