پتانسیل فرونشست زمین در دشت تهلاب و ارتباط دفع پساب خانگی با رومبندگی چاه های فاضلاب شهر ریگ ملک، جنوب شرق زاهدان

دشت تهلاب در حوضه ی آبریز هامون ماشکیل در جنوب منطقه میرجاوه و در طول نوار مرزی ایران و پاکستان واقع گردیده است. در بیشتر نواحی روستایی این دشت بویژه مناطق شمالی آن در امتداد مرز ایران و پاکستان آثار فرونشست بصورت ترک و شکاف در ساختمان ها و چاه های جذبی به وفور مشاهده می گردد. به منظور ارزیابی این فرونشست ها، در ابتدا دشت تهلاب از نظر ریسک فرونشست، پهنه بندی گردید. بر پایه نقشه پهنه بندی خطر فرونشست مشاهده می شود که اکثر مناطق دشت تهلاب از خطر فرونشست کمی برخوردار هست به استثنای منطقه شمال دشت تهلاب که در این منطقه دبی چاه های بهره برداری زیاد می باشد. برای بررسی دلایل فرونشست زمین و رابطه آن با جنس خاک در مناطق شمالی دشت تهلاب، پتانسیل رمبندگی نمونه های خاک ارزیابی گردید. نمونه برداری خاک از اعماق مختلف چهار چاهک مطالعاتی انجام گردید. ضریب رمبندگی نمونه های خاک بر طبق معیار جنینگز و نایت در دستگاه ادئومتر در آزمایشگاه در حالت اشباع بین ۰/۲۱  تا ۷/۳ اندازه گیری گردید که نشان داد خاک این منطقه رمبنده است. در انتها برای بررسی وقوع ریزش ناگهانی در چاه های جذبی در مناطق شمالی دشت آزمایش نفوذپذیری به روش استوانه تک در اعماق مختلف یکی از چاهک ها صورت گرفت که نشان داد یک لایه نفوذپذیر با نرخ نفوذپذیری ۹/۲۴ سانتی متر در ساعت در بین دولایه با نفوذپذیری کم قرار دارد که باعث افزایش سطح آب در چاه های جذبی می گردد و متعاقب آن حد روانی اکثر نمونه های خاک سطحی شهر ریگ ملک کمتر از ۳۰ درصد اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که میزان نفوذ پذیری خاک به همراه حد روانی تاثیر مستقیمی بر ریزش چاه های جذبی دارند.

کلیدواژه ها:

Soil permeability ، Liquid limit ، Collapsible ، Land subsidence. ، نفوذپذیری خاک ، حد روانی ، رمبندگی ، فرونشست زمین.