ناهمسانی ساختار بافتی در ماسه ها و سنجش وابستگی آن به پارامترهای دانه بندی و مشخصات ظاهری دانه ها

ناهمسانی ساختار بافتی دارای نقشی مهم در الگوی تغییرات مقادیر منتسب به درجه ناهمسانی ضرایب کشسانی خاک می باشد. این ناهمسانی بیشتر ناشی از تفاوت موجود در چیدمان هندسی ذرات و به طور کلی خواص اسکلتی در صفحات مختلف توده خاک می باشد. شناخت این ویژگی همواره منجر به درک بهتر و تحلیل دقیق تری از رفتار ژئوتکنیکی خاک تحت تاثیر انواع بارگذاری خواهد شد. بر همین اساس، هدف این مطالعه، تعیین این ناهمسانی در خاک های ماسه ای، بررسی محدوده تغییرات آن بر حسب شرایط تنش حاکم و در نهایت سنجش وابستگی آن به پارامترهای دانه بندی، شکل و وزن دانه های خاک می ­باشد. بدین منظور، با فرض وجود همسانگردی عرضی در محیط خاک، ضرایب کشسانی حاصل از ۴۱۹ آزمون آزمایشگاهی بر روی ۲۸ نمونه متفاوت از ۱۷ نوع ماسه مختلف که از اندازه گیری سرعت های لرزه ای بدست آمده بودند همراه با داده های نسبت تخلخل، حالت تنش، ویژگی های دانه بندی، شکل و وزن ذرات، از مقالات معتبر گردآوری شدند. بر مبنای یک معادله تجربی معتبر، اطلاعات گردآوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و مقادیر نسبت ناهمسانی ساختار بافتی برای خاک های مورد بررسی محاسبه شدند. با ترسیم نتایج به دست آمده در مقابل حالات تنش متناظر، الگو تغییرپذیری و دامنه تغییرات این نسبت بر حسب شرایط تنش موجود مشخص گردید. در انتها، با اجرای یک سری از تحلیل های رگرسیونی ساده و چند گانه، پتانسیل همبستگی میان نسبت ناهمسانی ساختار بافتی و مشخصات تشریح کننده دانه بندی، شکل و وزن دانه ها بررسی شده و روابط تجربی حاکم بر آنها استخراج گردیدند.

کلیدواژه ها:

Transverse isotropy ، Sandy soils ، Soil skeleton ، Seismic wave velocity ، Grains physical properties ، همسانگردی عرضی ، خاک های ماسه ای ، اسکلت خاک ، سرعت موج لرزه ای ، مشخصات فیزیکی ذرات.