استانداردگرایی و افول خلاقیت در مدرسه: آسیب شناسی یک نظام آموزشی ناکارآمد

نظام آموزشی به عنوان یکی از بنیادی ترین نهادهای اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در پرورش ظرفیت های شناختی، عاطفی و خلاقانه نسل جوان دارد. با این حال، در سال های اخیر گرایشی فزاینده به سمت استانداردگرایی، آزمون محوری و ساختارهای کمی در آموزش مشاهده می شود؛ گرایشی که در ظاهر با هدف ارتقاء کیفیت آموزشی طراحی شده، اما در عمل، پیامدهای منفی متعددی از جمله افول خلاقیت دانش آموزان را به دنبال داشته است. این مقاله با رویکردی انتقادی، به بررسی تاثیرات استانداردگرایی بر خلاقیت در مدرسه می پردازد و با بهره گیری از دیدگاه های نظریه پردازانی چون کن رابینسون، پائولو فریره، و میشل فوکو، به تحلیل عمیق ساختارها، گفتمان ها و سازوکارهایی می پردازد که موجب سرکوب نوآوری و خودبیانگری در فرایند آموزش شده اند. یافته های این پژوهش حاکی از آن است که استانداردگرایی، ضمن تقلیل یادگیری به مهارت های سطح پایین، به تضعیف انگیزش درونی، همسان سازی ذهن ها و حذف فرصت های تفکر واگرا انجامیده است. در پایان، راهکارهایی برای تحول در جهت نظام آموزشی خلاق محور ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، استانداردگرایی ، خلاقیت ، مدرسه ، آزمون محوری ، گفتمان آموزشی ، نظریه انتقادی