تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیند یادگیری و تدریس

تحولات فناورانه در دهه های اخیر، به ویژه در حوزه هوش مصنوعی (AI)، موجب شکل گیری فرصت ها و چالش های متعددی در نظام های آموزشی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر فرآیند یادگیری و تدریس در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و به روش پیمایشی انجام شد و از ابزارهایی چون پرسش نامه محقق ساخته و مصاحبه نیمه ساخت یافته برای جمع آوری داده ها استفاده گردید. جامعه آماری شامل معلمان، دانش آموزان و کارشناسان آموزشی در نواحی مختلف شهر تهران بود که ۳۵۰ نفر به صورت تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که کاربردهای هوش مصنوعی مانند یادگیری تطبیقی، ارزیابی خودکار، و ارائه بازخورد سریع، تاثیر مثبت و معناداری بر بهبود کیفیت تدریس و پیشرفت تحصیلی دارد. همچنین، یافته های کیفی پژوهش بیانگر آن بود که اگرچه معلمان هوش مصنوعی را ابزاری کارآمد در تدریس می دانند، اما همچنان بر اهمیت تعامل انسانی در فرآیند یادگیری تاکید دارند. در عین حال، چالش هایی مانند کمبود زیرساخت، ضعف در آموزش معلمان، نگرانی های اخلاقی و نابرابری در دسترسی به فناوری از موانع اصلی بهره برداری مطلوب از AI در آموزش هستند. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان ابزار مکملی برای تقویت فرآیند یاددهی–یادگیری به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، تدریس هوشمند ، آموزش تطبیقی ، فناوری آموزشی ، تعامل انسان و ماشین