تساوی یا تفاوت دیه زن و مرد با رویکردی بر مبانی امام خمینی(ره)

درزمینه تفاوت دیه زن و مرد دو نظریه بیان شده‫ است؛ نظر مشهور، تنصیف و دلیل عمده قائلین آن تصریح برخی روایات است. در مقابل، گروهی با تمسک به عدم ‫تصریح قرآن و مخالفت روایات تنصیف با قرآن، اصل‫ عدالت‫ قضایی و کرامت‫ انسانی، به تساوی دیه فتوا‫داده اند. نگارنده پس از مداقه در دلایل استنادی قائلین هردو نظریه و با ملحوظ قراردادن این نکته که حکم به تفاوت دیه برگرفته از نصوص قرآنی نیست به این نتیجه رسیده ‫است که برای رفع تعارض تفاوت دیه با حقوق بین المللی می توان از دو راهکار استفاده کرد: اول اینکه با استناد به مبانی نظری امام ‫خمینی مبتنی بر فقه پویا اجتهاد در باب تساوی دیه زن و مرد بسته نیست و می توان با توجه به مقتضیات زمانی و مکانی حکم به تساوی داد که منطبق با مصالح، عقل و عدالت ‫اجتماعی مدنظر اسلام است و یا این که از یک رویکرد جدید که جمع دو نظریه است استفاده کرد؛ یعنی هم حکم تنصیف را پذیرفت و هم با استفاده از عناوین ‫ثانویه مثل مصلحت، ضرورت، حفظ‫ نظام و قاعده اهم و مهم راهکاری برای جبران مابه التفاوت ارائه داد.

کلیدواژه ها:

دیه ، مبانی دیه ، تفاوت دیه زن و مرد ، حکم تنصیف ، حکم تساوی