هوش مصنوعی؛ فناوری نوظهور فراتر از زیرساخت حیاتی

هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری برهم زن بطور گستره تمامی ابعاد جامعه بشری را تحت تاثیر قرار داده است. هوش مصنوعی، زیرساخت های حیاتی را نیز به عنوان ستون فقرات جامعه، بطور قابل ملاحظه ای متحول نموده است به طوری که چنین به نظر می رسد، هوش مصنوعی فراتر از یک فناوری معمول، خود نیز در حال مطرح شدن به یک زیرساختی حیاتی است. در این راستا، پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخ به این پرسش کلیدی است که این نگرش تا چه حدی می تواند منطبق بر مبانی علمی یا شواهد عینی باشد. در این مطالعه، ظرفیت های هوش مصنوعی به عنوان یک «زیرساخت حیاتی» مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. در این راستا، تعداد ۱۴ متغیر مرتبط با موضوع شناسایی شد و به منظور ارزیابی روابط میان آن ها، از روش تحلیل اثرات متقابل بهره گرفته شد. نتایج تحقیق نشان می دهد در نقشه تحلیل اثرات متقابل متغیرها بر یکدیگر، متغیر بدیل ناپذیر بودن با مختصات (۳۱-۳۰)، آسیب پذیر و تهدیدزا بودن با مختصات (۳۰-۲۹) و امنیت زا و امنیت زدا بودن با مختصات (۳۱-۲۹) دارای بیشترین تاثیرگذاری بر روی سایر متغیرها بوده و در عین حال بیشترین اثرپذیری از سایر متغیرها را نیز دارند. ویژگی مردم پایه بودن، فراگیر بودن، فراملی بودن و در دسترس بودن فناوری هوش مصنوعی متغیرهایی هستند که اثرگذاری کمتری بر سایر متغیرها داشته ولی اثرپذیری بالایی از آنها دارند. در نهایت ویژگی «زیرساخت سایر زیرساخت های حیاتی بودن»، خودتکاملی، خودمختاری، غیرمتمرکز، فراشبکه ای و انعطاف پذیر بودن هوش مصنوعی متغیرهای هستند که اثرگذاری بسیار بالایی بر سایر متغیرها دارند ولی تاثیر چندانی از آنها نمی پذیرند. لذا این متغیرها که به عنوان متغیرهای «تعیین کننده» شناخته می شوند، ایده تحقیق را توسعه داده و نگرش اولیه مبتنی بر «زیرساخت حیاتی» بودن فناوری هوش مصنوعی را قوت بخشیده و مورد تایید قرار می دهند.

کلیدواژه ها:

زیرساخت حیاتی نوظهور ، هوش مصنوعی ، تحلیل اثرات متقابل