بررسی وضعیت پتاسیم در برخی خاک ها و درختان باغ های پرتقال استان های فارس و کهگیلویه و بویراحمد

پتاسیم نقش اساسی در بهبود ویژگی های کمی و کیفی محصولات کشاورزی دارد. با این حال، بخش عمده پتاسیم موجود در خاک به صورت غیرتبادلی و ساختمانی است که به راحتی برای گیاه قابل جذب نیست. تولید مرکبات در جهان امروز اهمیت چشمگیری یافته و به یکی از منابع اصلی ایجاد ثروت، مبادلات تجاری و اشتغال تبدیل شده است. این مطالعه با هدف بررسی شکل های مختلف پتاسیم در خاک های سطحی و زیرسطحی باغ های پرتقال در استان های فارس (۱۰ باغ) و کهگیلویه و بویراحمد (۸ باغ) و همچنین معرفی عصاره گیر مناسب برای اندازه گیری پتاسیم قابل استفاده در این خاک ها انجام شد. پژوهش بر روی ۳۶ نمونه خاک از ۱۸ باغ (در دو عمق) انجام گرفت. شکل های مختلف پتاسیم شامل محلول، تبادلی، غیرتبادلی، ساختمانی و کل اندازه گیری شد. همچنین، برگ های شاخه های یک ساله جمع آوری و غلظت پتاسیم آن ها بررسی شد. با استفاده از ۱۱ عصاره­گیر شامل کلرید سدیم ۱ و ۲ مولار، کلرید کلسیم ۰.۰۱ مولار، مورگان، بیکربنات آمونیم-DTPA، استات آمونیم یک مولار، استات سدیم یک مولار، اسید نیتریک ۰.۱ مولار، اسید کلریدریک ۲ مولار، اسید سولفوریک۰.۰۲۵ مولار و استات منیزیم یک مولار، پتاسیم خاک استخراج شد و همبستگی آن­ها با پتاسیم جذب شده توسط درخت پرتقال تعیین شد. نتایج نشان داد که عصاره گیر اسید کلریدریک ۲ مولار، بیشترین همبستگی را با پتاسیم جذب شده توسط گیاه دارد. همچنین، بر اساس حد استاندارد پتاسیم خاک، تنها سه باغ در استان فارس و ۳ باغ در استان کهگیلویه و بویراحمد دارای مقادیر پتاسیم بالاتر از حد بحرانی بودند. تجزیه برگ درختان مطالعه شده نیز نشان داد که ۶۰ درصد از نمونه­های برگ باغ­های استان فارس و ۲۵ درصد از نمونه­های برگ باغ­های استان کهگیلویه و بویراحمد کمتر از حد کفایت پتاسیم داشته­اند. بنابراین، در بیشتر باغ ها، استفاده از کودهای پتاسیمی برای دستیابی به حداکثر عملکرد محصول ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

پتاسیم قابل استفاده ، خاک آهکی ، عصارهگیر ، مرکبات