تحلیل سلسله مراتبی پارامترهای موثر بر مصرف انرژی در ساختمان با رویکرد طراحی پایدار

در سال های اخیر، تغییر الگوهای ساخت وساز و بی توجهی به اصول طراحی پایدار، منجر به کاهش آسایش حرارتی در ساختمان ها و افزایش وابستگی به منابع انرژی فسیلی شده است. این وابستگی، ضمن کاهش منابع انرژی، موجب افزایش گازهای گلخانه ای و تهدید پایداری زیست محیطی شده است. در چنین شرایطی، بهینه سازی مصرف انرژی در بخش ساختمان، که سهمی نزدیک به ۴۰ درصد از کل مصرف انرژی کشور را به خود اختصاص داده، ضرورتی انکارناپذیر محسوب می شود. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی پارامترهای موثر بر مصرف انرژی در ساختمان های مسکونی، با بهره گیری از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و در چارچوب طراحی پایدار انجام گرفته است. در این راستا، یک ساختمان چهارطبقه در شهر تهران به عنوان نمونه مطالعاتی انتخاب شد و سناریوهای ساخت متداول و بهینه از نظر مصرف انرژی، شامل عایق کاری حرارتی، استفاده از شیشه های دوجداره و طراحی سقف شیب دار، مورد مقایسه قرار گرفتند. برای اولویت بندی پارامترهای موثر، از نرم افزار Expert Choice و نظرات خبرگان بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که نسبت سطح پنجره به دیوار (WWR) با وزن ۰.۳۶ بیشترین تاثیر را بر کاهش مصرف انرژی دارد، و پس از آن عایق کاری پوسته خارجی و تعداد نماهای ساختمان در رتبه های بعدی قرار گرفتند. از سوی دیگر، پارامترهایی همچون تعداد ساکنین و تعداد طبقات کمترین تاثیر را داشتند. همچنین مقایسه عددی دو سناریو حاکی از آن بود که در طراحی بهینه، مصرف سالانه برق و گاز به ترتیب حدود ۲۳٪ و ۳۲٪ کاهش می یابد. یافته های این تحقیق ضمن تایید نقش حیاتی طراحی کالبدی در مصرف انرژی، نشان می دهد که بهره گیری هم زمان از تکنیک های بهینه سازی و ابزارهای تصمیم گیری چندمعیاره می تواند راهگشای دستیابی به ساختمان های کم مصرف و سازگار با محیط زیست باشد.

کلیدواژه ها:

بهینه سازی مصرف انرژی ، تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ، طراحی پایدار ، ساختمان انرژی صفر ، توسعه پایدار ، ساختمان های مسکونی