طراحی الگوی جامع ارتباطات بحران در شهرداری ایلام: رویکرد استراتژیک و اجرایی ارائه مدلی برای ارتباطات داخلی و خارجی شهرداری در شرایط اضطراری

در جهان امروز، مدیریت بحران شهری به ویژه در ساختارهای دولتی و عمومی همچون شهرداری ها، از اهمیت فزاینده ای برخوردار شده است. شهرداری ایلام نیز به عنوان یکی از نهادهای مسئول تامین ایمنی و مدیریت شرایط اضطراری، نیازمند الگویی جامع و منسجم در حوزه ارتباطات بحران است تا بتواند در مواجهه با حوادث طبیعی و انسانی، ضمن حفظ کارآمدی و انسجام سازمانی، به کاهش آسیب ها و افزایش اعتماد عمومی بیافزاید. پژوهش حاضر با هدف طراحی یک الگوی جامع برای ارتباطات بحران شهرداری ایلام بر مبنای رویکرد استراتژیک و اجرایی انجام شده است. در این راستا، شناسایی و تحلیل ضعف ها و چالش های موجود در فرآیندهای ارتباطی داخلی و خارجی شهرداری، بررسی تجارب موفق شهری مشابه در سطح ملی و جهانی، و ارائه راه حل ها و پیشنهادات عملیاتی، از محورهای اصلی تحقیق بوده است.روش پژوهش به صورت ترکیبی (کمی و کیفی) است که ابتدا با بهره گیری از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران و کارشناسان مرتبط با مدیریت بحران در شهرداری ایلام و سپس با توزیع پرسشنامه میان ذی­نفعان کلیدی (کارکنان، مسئولان محلی و شهروندان)، نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای ارتباطی در زمان بحران استخراج گردید. همچنین با استفاده از مرور ادبیات و تجزیه و تحلیل اسناد، مدل های ارتباطی بحران در شهرداری های سایر کشورها مورد بررسی تطبیقی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که عدم وجود ساختار منسجم برای ارتباطات افقی و عمودی، ضعف در بهره گیری از فناوری های نوین اطلاع رسانی، نبود دستورالعمل های شفاف برای اطلاع رسانی سریع و صحیح، و کمبود آموزش های مستمر برای کارکنان، موجب کاهش اثربخشی مدیریت بحران در شهرداری ایلام شده است. همچنین، ارتباط نامنسجم با رسانه ها، ضعف در مشارکت شهروندان و فقدان کانال های ارتباطی رسمی با دستگاه های اجرایی همکار، سرعت واکنش به بحران ها را تحت تاثیر قرار می دهد.بر این اساس، الگوی پیشنهادی پژوهش مشتمل بر پنج مولفه کلیدی است: (۱) ایجاد واحد ارتباطات بحران در ساختار سازمانی شهرداری با شرح وظایف مشخص؛ (۲) استقرار سامانه های دیجیتال اطلاع رسانی (اپلیکیشن، سامانه پیامکی، پورتال بحران و …) برای تبادل سریع اطلاعات با کارکنان و شهروندان؛ (۳) تدوین دستورالعمل ارتباطی یکپارچه برای ارگان های درون و برون سازمانی؛ (۴) ایجاد شبکه فعال خبرگان و داوطلبان محلی جهت تسهیل انتقال پیام ها و کاهش شایعات؛ و (۵) طراحی و اجرای دوره های آموزشی و مانورهای شبیه سازی بحران برای ارتقاء مهارت های ارتباطی کارکنان و مدیران. نتایج حاصل از مدل پیشنهادی حاکی از افزایش هماهنگی بین بخش های مختلف شهرداری، تسهیل همکاری بین نهادی، ارتقای اعتماد عمومی و بهبود واکنش سریع در مواجهه با بحران های محتمل دارد.در نهایت، تحقیق حاضر با ارائه چارچوب اجرایی برای ارتقاء ارتباطات بحران، می تواند به عنوان الگویی برای سایر شهرداری ها و نهادهای محلی کشور استفاده شود و بستری برای توسعه تحقیقات آینده در حوزه مدیریت ارتباطات بحران در عرصه شهری فراهم نماید.

کلیدواژه ها:

ارتباطات بحران ، مدیریت شهری ، شهرداری ایلام ، واکنش اضطراری ، اطلاع رسانی ، مشارکت شهروندی ، فناوری های ارتباطی ، مدیریت استراتژیک