بررسی تعامل میان سازوکارهای حکمرانی شرکتی دیجیتال شده و مدیریت سود شناختی در شرکت های بورسی ایران (۱۳۹۸–۱۴۰۲)

در دهه های اخیر، مدیریت سود شناختی به عنوان یکی از پیچیده ترین و پنهان ترین اشکال دست کاری اطلاعات مالی، مورد توجه گسترده محققان و سیاست گذاران قرار گرفته است. در این میان، تحول دیجیتال در حوزه حکمرانی شرکتی، با ایجاد شفافیت اطلاعاتی، گزارشگری بلادرنگ و کاهش امکان قضاوت های ذهنی، می تواند به عنوان سازوکاری نوین در کنترل رفتارهای شناختی مدیران ایفای نقش کند. با این حال، در زمینه تعامل میان حکمرانی دیجیتال و مدیریت سود شناختی، به ویژه در بسترهای نوظهوری همچون بازار سرمایه ایران، هنوز خلاهای پژوهشی جدی وجود دارد.پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر حکمرانی شرکتی دیجیتال شده بر مدیریت سود شناختی و نقش تعدیل گر متغیرهایی مانند ساختار مالکیت و سودآوری، با رویکردی کاربردی و همبستگی انجام شده است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ بوده و نمونه گیری با استفاده از روش حذف سیستماتیک انجام شده است. داده های مورد نیاز از صورت های مالی شرکت ها، گزارش های تفسیری مدیریت و سامانه کدال استخراج گردیده و با استفاده از رگرسیون پانل دیتا، آزمون دوربین-واتسون و نرم افزار EViews تحلیل شده اند.یافته های پژوهش نشان داد که حکمرانی دیجیتال تاثیر منفی و معناداری بر میزان مدیریت سود شناختی دارد و متغیرهایی نظیر خوانایی گزارش های مالی و کیفیت حسابرسی نقش میانجی موثری در این رابطه ایفا می کنند. همچنین، ساختار مالکیت به عنوان یک تعدیل گر قوی، شدت اثرگذاری را در شرکت های مختلف متفاوت می سازد.نتایج این مطالعه حاکی از آن است که تقویت زیرساخت های دیجیتال و نظارت فناورانه می تواند به کاهش رفتارهای شناختی فرصت طلبانه مدیران کمک کرده و کیفیت گزارشگری مالی را ارتقاء دهد. بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران، حسابرسان و مدیران شرکت ها به طور جدی در جهت نهادینه سازی حکمرانی دیجیتال در ساختارهای حاکمیتی گام بردارند.

کلیدواژه ها:

حکمرانی شرکتی دیجیتال ، مدیریت سود شناختی ، سود واقعی ، بورس تهران ، دیجیتال سازی گزارشگری مالی