تحلیل نقش آموزش های پیشگیرانه مدیریت بحران در کاهش استرس شغلی آتش نشانان در ماموریت های پرخطر(مورد مطالعه: آتش نشانی مشهد)

آتش نشانان به عنوان نیروهای عملیاتی در خط مقدم مواجهه با خطر، همواره در معرض سطوح بالایی از استرس شغلی قرار دارند. ماموریت های پرریسک، فشار زمانی، شرایط جوی نامساعد و نجات جان انسان ها عواملی هستند که فشار روانی زیادی بر آنان وارد می کند. هدف این پژوهش بررسی نقش آموزش های پیشگیرانه مدیریت بحران در کاهش استرس شغلی آتش نشانان شهر مشهد در ماموریت های پرخطر بود. روش پژوهش از نوع کمی و با طرح شبه تجربی پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه آتش نشانان شاغل در سازمان آتش نشانی مشهد در سال ۱۴۰۴ بود. با استفاده از نمونه گیری در دسترس، ۶۰ نفر از داوطلبان انتخاب شده و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم گردیدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه استاندارد استرس شغلی (بر اساس مدل کوپر) بود که دارای روایی محتوایی تاییدشده و ضریب پایایی آلفای کرونباخ بالای ۸۵/۰ بود. گروه آزمایش در یک دوره آموزش پیشگیرانه مدیریت بحران شامل چهار جلسه تخصصی شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. نتایج حاصل از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش آزمون، میانگین استرس شغلی در گروه آزمایش به طور معناداری نسبت به گروه کنترل کاهش یافته است (p < ۰.۰۰۱). این یافته حاکی از اثربخشی آموزش های پیشگیرانه در کاهش فشارهای روانی کارکنان عملیاتی است. در نهایت، پژوهش حاضر تاکید دارد که آموزش های هدفمند در حوزه مدیریت بحران نه تنها موجب ارتقاء مهارت های شناختی و رفتاری آتش نشانان می شود، بلکه نقشی کلیدی در حفظ سلامت روان، افزایش ایمنی فردی و بهبود عملکرد حرفه ای آنان در شرایط پرخطر ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

آتش نشانان ، استرس شغلی ، آموزش پیشگیرانه ، مدیریت بحران ، ماموریت های پرخطر.