تاثیر وابستگی عاطفی مادر – پسر بر مولفه های کلیدی زندگی زناشویی و خانوادگی: رویکرد ترکیبی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر وابستگی عاطفی مادر-پسر بر مولفه های کلیدی زندگی زناشویی و خانوادگی انجام گرفت. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) و با تمرکز به تجربه زیسته مردان متاهل صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش را مردان متاهل در بازه سنی ۲۵ تا ۴۰ سال تشکیل دادند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۰ مشارکت کننده گردآوری گردید. مصاحبه ها ضبط و سپس به طور دقیق پیاده سازی شدند. در مرحله بعد، داده های کیفی با روش تحلیل مضمون تحلیل گردید و مضامین اصلی و فرعی استخراج شد. در بخش کمی، پرسشنامه وابستگی عاطفی مادر-پسر و پرسشنامه رضایت زناشویی ENRICH میان مشارکت کنندگان توزیع گردید. داده های به دست آمده با بهره گیری از آمار توصیفی و استنباطی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج بخش کیفی نشان داد که مردانی که وابستگی عاطفی بیشتری به مادر خود تجربه کرده اند در تصمیم گیری های مربوط به انتخاب همسر، تعیین محل زندگی، و تربیت فرزند با چالش های بیشتری مواجه شده اند. همچنین این افراد مرزهای روانی ضعیف تری با خانواده مبدا داشته اند که موجب بروز تنش در روابط زناشویی آنان شده است. در بخش کمی نیز تحلیل داده ها نشان داد که بین میزان وابستگی عاطفی به مادر و رضایت زناشویی رابطه معکوس معناداری وجود دارد. همچنین مشخص شد که سطح بالای وابستگی عاطفی با کاهش توانایی حل تعارض، کاهش استقلال روانی، و افزایش مداخلات خانواده مبدا در زندگی مشترک همراه بوده است. این یافته ها هم راستا با نتایج کیفی، بر نقش منفی وابستگی افراطی مادر- پسر در شکل گیری و تداوم رابطه زناشویی دلالت داشتند. در نهایت، پژوهش حاضر تاکید کرد که توجه به مرزهای روانی میان نسل ها، آموزش مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری، همچنین مداخلات مبتنی بر خانواده درمانی می تواند به بهبود کیفیت زندگی زناشویی زوجین کمک کند. بر این اساس پیشنهاد می گردد که متخصصان سلامت روان و مشاوران خانواده در طراحی برنامه های آموزشی و مداخلاتی، به نقش وابستگی های حل نشده در خانواده های اولیه توجه ویژه داشته باشند.

کلیدواژه ها:

وابستگی عاطفی مادر-پسر ، زندگی زناشویی ، مرزهای روانی ، تعارض خانوادگی ، رویکرد ترکیبی