تشخیص خودکار پوسیدگی دندان با استفاده از پردازش تصاویر پانورامیک دندانی (OPG)

پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماری های دهان و دندان محسوب می شود که در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، می تواند منجر به درد، عفونت و حتی از بین رفتن کامل دندان گردد. تشخیص زودهنگام پوسیدگی، تاثیر بسزایی در پیشگیری از پیشرفت بیماری و کاهش هزینه های درمانی دارد. تصاویر پانورامیک دندانی (Orthopantomogram یا OPG) به عنوان یکی از ابزارهای رایج در کلینیک های دندان پزشکی، امکان مشاهده ساختار کامل فک، دندان ها و بافت های اطراف را فراهم می آورند؛ اما تحلیل این تصاویر توسط دندان پزشک، وابسته به تجربه فردی و مستعد خطای انسانی است. در این پژوهش، یک روش خودکار مبتنی بر پردازش تصویر برای تشخیص نواحی مشکوک به پوسیدگی دندان در تصاویر OPG ارائه شده است. روش پیشنهادی شامل سه مرحله اصلی است: پیش پردازش تصاویر با استفاده از فیلتر میانه جهت حذف نویز و افزایش کنتراست با Histogram Equalization، استخراج ویژگی های آماری و بافتی شامل انرژی، همگنی، آنتروپی و کنتراست با استفاده از ماتریس هم رخدادی سطح خاکستری (GLCM)، و در نهایت خوشه بندی پیکسل های تصویر با الگوریتم K-Means برای شناسایی نواحی مشکوک. عملکرد مدل پیشنهادی روی ۵۰ تصویر پانورامیک واقعی ارزیابی شده و دقت ۸۸٫۶ درصد، حساسیت ۸۶٫۳ درصد و ویژگی ۹۱ درصد به دست آمده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که این روش می تواند به عنوان یک ابزار مکمل جهت تشخیص اولیه پوسیدگی دندان، به ویژه در غربال گری های کلینیکی و محیط های آموزشی، مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

پردازش تصویر ، پوسیدگی دندان ، OPG ، GLCM ، خوشه بندی K-Means