تحلیل انتقادی سیاست های مناسب سازی فضاهای عمومی شهری برای معلولان و نابینایان: شکاف های اجرایی و راهکارهای بومی-جهانی

مناسب سازی فضاهای عمومی شهری برای معلولان و نابینایان، یکی از محورهای اصلی تحقق عدالت فضایی و شمول اجتماعی در نظام مدیریت شهری است که در ایران با وجود تدوین سیاست های کلان، در مرحله اجرا با چالش های عمیق مواجه است. تحلیل منابع علمی و میدانی نشان می دهد که اقدامات شهرداری ها عموما به صورت مقطعی، ناهماهنگ و فاقد چارچوب های اجرایی پایدار بوده و اغلب بدون مشارکت مستقیم گروه های هدف طراحی و اجرا شده اند. تجربه شهرهایی مانند تبریز، اردبیل، قزوین، آمل و اصفهان حاکی از آن است که نبود آموزش تخصصی، فقدان نظارت ساختاری، و نگاه ترحم آمیز به جای رویکرد حقوق محور، موجب شده کیفیت خدمات مناسب سازی پایین و میزان رضایت مندی کاربران بسیار محدود باقی بماند. مقایسه با تجارب جهانی نیز نشان داد که الگوی طراحی همگانی و مشارکت اجتماعی می تواند مبنای بازتعریف سیاست های محلی قرار گیرد، مشروط بر آن که بومی سازی شود و در بستر نهادی کارآمد اجرا گردد. یافته ها بر لزوم بازنگری در ساختارهای تصمیم سازی، تدوین دستورالعمل های کاربردی، و نهادینه سازی طراحی مشارکتی در شهرداری ها تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

مناسب سازی شهری ، نابینایان ، عدالت فضایی ، طراحی همگانی ، شهرداری ها.