پیاده روی اربعین؛ مقاومت فرهنگی در برابر هژمونی نظام جهانی سرمایه داری

هژمونی نظام سرمایه داری جهانی، با اعمال سلطه ی فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، جوامع پیرامونی را در چرخه ای از وابستگی و نابرابری ساختاری گرفتار کرده است. این پژوهش با اتکا به نظریه ی نظام جهانی والرشتاین، به بررسی ظرفیت پیاده روی اربعین به عنوان یک پدیده ی اجتماعی-فرهنگی-سیاسی در ایجاد مقاومت در برابر این هژمونی می پردازد.روش تحقیق: این پژوهش از روش پیمایشی بهره گرفته است. داده ها از طریق پرسشنامه ی محقق ساخته از ۴۰۰ زائر اربعین سال ۱۴۰۳ جمع آوری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و AMOS تحلیل شده اند. نمونه گیری با روش خوشه ای چندمرحله ای انجام شده و روایی و پایایی پرسشنامه با استفاده از روایی صوری، ضریب آلفای کرونباخ (بالای ۰.۸۵) و تحلیل عاملی تاییدی (همبستگی بالای ۰.۷) تایید شده است.یافته ها: تحلیل داده ها نشان می دهد که پیاده روی اربعین ده نقش کلیدی در تقویت وحدت و همبستگی مسلمانان در برابر هژمونی سرمایه داری ایفا می کند. ضرایب بتا بین پیاده روی اربعین و این ده نقش، ارتباط مثبت و معنادار را نشان می دهد: «وحدت مسلمانان در برابر فرهنگ سرمایه داری: (β=۰.۲۷۹) »، «تقویت هویت جمعی مسلمانان: (β=۰.۲۷۴))»، «افزایش همبستگی و شکل گیری جنبش ضدسرمایه داری: (β=۰.۲۷۲)»، «کاهش اختلافات بین فرق اسلامی: (β=۰.۲۳۸)»، «تقویت قدرت نرم مسلمانان: (β=۰.۲۲۸»، «شکل دهی جبهه متحد اسلامی: (β=۰.۲۲۲) » و.. نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان می دهد که پیاده روی اربعین، علاوه بر ابعاد مذهبی، نقش موثری در ایجاد مقاومت فرهنگی و اجتماعی در برابر هژمونی نظام سرمایه داری جهانی دارد. این آیین با تقویت همبستگی و هویت جمعی مسلمانان، به شکل گیری یک جبهه ی متحد در برابر چالش های فرهنگی و اقتصادی سرمایه داری کمک می کند.

کلیدواژه ها:

"اربعین حسینی" ، "نظام جهانی" ، "مقاومت فرهنگی" ، "هژمونی سرمایه داری" ، "وحدت اسلامی"