خوانش نوین حقوقی از راعی و رعیت در پرتو سیره رضوی

هرمکتبی بر اساس نگرشی که در خصوص جایگاه انسان در هستی دارد نوع مطلوب خود از حکمرانی رامعرفی می نماید. در مکتب غرب، حکمرانی مطلوب الگویی نوین از حکمرانی است، که هدف آن افزایش کارایی و توانمندی دولت، با اصلاح روش های حکمرانی است.در مکتب اسلام و به ویژه در سیره ائمه همچون امام رضا (ع) الگوی راعی ورعیت وجود دارد، که در آنجا مسئولیت طرفینی و متقابل است. سوالی که قرار است این پژوهش به آن پاسخ دهد این است که آیا بین این دو الگو ارتباطی وجود دارد؟ یا به طورکلی باهم در تضاد هستند؟ هدف این پژوهش، بیان تعریفی دقیق و روشن از مفهوم راعی ورعیت بر اساس سیره رضوی و رفع ابهامات از این مفهوم و سپس بررسی نسبت دو مقوله ی "حکمرانی مطلوب" و "راعی و رعیت" باهم است. در اسلام به مقوله مسئولیت و پاسخگویی بسیار تاکید شده آیات قرآن واحایث رضوی بسیاری در این زمینه وجود دارد؛ که باعث گردیده که در این زمینه با حکمرانی مطلوب نقطه اشتراک داشته باشد. اما در اسلام مسئولیت از جهت منشا مسئولیت و تقابل وتماثل حق وتکلیف باحکمرانی مطلوب که خواستگاه اومانیستی دارد متفاوت می باشد. مضافا آن که مسئولیت دراسلا م فقط جنبه رسمی ودنیایی ندارد بلکه جنبه اخروی نیزدارد. مقاله حاضر تلاش می نماید تا وجوه اشتراک و افتراق دو مفهوم مسئولیت در الگوی حکمرانی خوب و راعی و رعیت در الگوی حکمرانی اسلامی را به مدد روش تحلیلی- توصیفی و با مراجعه به منابع مکتوب و الکترونیکی هر دو حوزه مورد مداقه حقوقی قرار دهد

کلیدواژه ها:

"نسبت سنجی" ، "راعی ورعیت" ، "مسئولیت" ، "حکمرانی مطلوب"