پویش مفهومی عدالت در الگوی تحول بنیادین آموزش و پرورش: رویکردی میان رشته ای به ابعاد تربیتی، اجتماعی و سیاست گذاری

تحقق عدالت، به عنوان یکی از اصول کلیدی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران، نیازمند فهمی چندبعدی و میان رشته ای است که فراتر از سطح گزاره های اخلاقی و آرمانی عمل کند. این مقاله با عنوان «پویش مفهومی عدالت در الگوی تحول بنیادین آموزش و پرورش: رویکردی میان رشته ای به ابعاد تربیتی، اجتماعی و سیاست گذاری» به بررسی ابعاد مفهومی و کاربردی عدالت در سپهر تربیتی ایران معاصر می پردازد. با تمرکز بر مفهوم عدالت در سه سطح تربیتی، اجتماعی و سیاست گذاری مطالعه ی حاضر نشان می دهد که عدالت در آموزش و پرورش تنها به برابری دسترسی نیست، بلکه به کیفیت یادگیری، احترام به تفاوت ها، و توانمندسازی کنشگران تربیتی نیز گسترش می یابد.یافته ها نشان می دهد که در سطح تربیتی، عدالت نیازمند بازطراحی برنامه های درسی، محتواهای فرهنگی و شیوه های ارزشیابی با نگاه فردمحور و مشارکتی است. در سطح اجتماعی، عدالت آموزشی با نابرابری های منطقه ای، جنسیتی و طبقاتی پیوند دارد و مستلزم سیاست های اصلاح گرایانه و حساس به زمینه های اجتماعی است. در سطح سیاست گذاری، فقدان یک چارچوب اجرایی منسجم، تحقق عدالت را با چالش مواجه ساخته است. مقاله همچنین بر اهمیت بهره گیری از رویکردهای جامعه شناختی، فلسفه تعلیم و تربیت و علوم سیاسی برای تحلیل نقادانه و طراحی عملیاتی عدالت آموزشی تاکید دارد.نتیجه گیری این پژوهش آن است که عدالت محوری در آموزش و پرورش تنها با درک عمیق از پیوندهای مفهومی و زمینه ای و اتخاذ سیاست های چندلایه، قابلیت تحقق پایدار می یابد.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، تحول بنیادین ، سیاست گذاری تربیتی ، برابری فرصت ها ، کیفیت یادگیری ، عدالت اجتماعی ، آموزش مشارکتی