ارزش استقراء در فقه و حقوق

استقراء استداللی است که امکان استخراج قواعد کلی فقهی و قواعد حقوقی را برای فقیه و حقوقدان فراهم می آورد. با توسل به استقراء و کشف صفت مشترک میان بسیاری از احکام و مقررات جزئی که برای موارد گوناگون جعل شده اند، راه دستیابی به این احکام و قواعد کلی هموار می شود. فقیهان برای احراز اعتبار و حجیت استقراء به مبانی مختلفی همچون بنای عقل، ملک اعتبار، تواتر معنوی و ملک اعتبار ظن خاص استناد کرده اند. همچنین وجود ضوابطی مانند اشراف فقیه بر احکام شرع، استنباط اصول و قواعد کلی از نصوص شرعی و مطابق با واقع بودن نتایج استقرایی، برای حجیت استدالل استقرایی ضروری دانسته شده است. با توجه به این مبانی و با رعایت این ضوابط می توان نتایج استقرایی را معتبر دانست.

کلیدواژه ها:

استقراء ، فقه ، حقوق ، قاعده فقهی ، قاعده حقوقی