بررسی چگونگی تاثیرات فرهنگ و جامعه شناسی بر طراحی و عملکرد فضاهای شهری در مواقع بحران

در مواجهه با بحران های فزاینده شهری همچون بلایای طبیعی، ناآرامی های اجتماعی، و همه گیری ها، نیاز به بازنگری در طراحی و عملکرد فضاهای شهری از منظر فرهنگی و جامعه شناختی بیش از پیش اهمیت یافته است. این مقاله با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات علمی، به بررسی تاثیر متقابل فرهنگ و عوامل جامعه شناختی بر تاب آوری شهری در مواجهه با بحران ها پرداخته است. هدف اصلی مقاله، فهم عمیق تر از اینکه چگونه ابعاد فرهنگی و اجتماعی بر استفاده، طراحی و پاسخ دهی فضاهای شهری در شرایط بحرانی تاثیرگذارند، می باشد. در بخش نخست مقاله، به نقش بنیادین فرهنگ، شامل ارزش ها، سنت ها، باورها و میراث فرهنگی، در شکل دهی به ادراک خطر، رفتارهای آمادگی و تعامل اجتماعی در فضاهای شهری اشاره می شود. انسجام اجتماعی که ریشه در ساختارهای فرهنگی دارد، عاملی کلیدی در ایجاد سرمایه اجتماعی و تسهیل کنش جمعی در بحران هاست. برای نمونه، مطالعات موردی در کشورهایی چون مالت و هائیتی نشان داده اند که پیوندهای اجتماعی قوی به میزان چشم گیری پاسخ پذیری و بهبودی جوامع را در بحران ها ارتقا می دهند. همچنین میراث فرهنگی و حس تعلق به مکان، به ویژه پس از فاجعه ها، نقش مهمی در بازسازی اجتماعی و روانی ایفا می کند. از سوی دیگر، مقاله به بررسی عوامل جامعه شناختی نظیر نابرابری های اجتماعی، ترکیب جمعیتی، و شبکه های اجتماعی می پردازد. نابرابری های اجتماعی، به ویژه در شهرهای بزرگ، باعث افزایش آسیب پذیری گروه های خاص می شوند. به عنوان مثال، ساکنان مناطق فقیرنشین، به دلیل کمبود زیرساخت های ایمن و خدمات شهری، در برابر بحران ها آسیب پذیرترند. در همین حال، شبکه های اجتماعی محلی می توانند نقش موثری در انتقال اطلاعات، حمایت عاطفی و تامین منابع در شرایط بحرانی داشته باشند. نکته قابل توجه دیگر، روش شناسی جامع مقاله است که از ترکیبی از روش های کمی، کیفی و ترکیبی استفاده کرده است. تحلیل های آماری، مطالعات موردی، مصاحبه ها و تحلیل محتوای کیفی ابزارهایی بوده اند برای درک بهتر این تعاملات پیچیده. این تنوع در روش های پژوهشی باعث شده یافته های مقاله هم از منظر عددی و هم از منظر تجربی و زمینه ای غنی و معتبر باشند. نتایج تحقیق نشان می دهند که طراحی شهری نمی تواند بدون در نظر گرفتن چارچوب های فرهنگی و اجتماعی محلی موثر باشد. تاکید بر طراحی از نظر فرهنگی حساس، ایجاد فضاهای عمومی مشارکتی، و ترویج برنامه ریزی شهری فراگیر، توصیه های کلیدی مقاله برای مدیریت موثر بحران و ارتقای تاب آوری

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، جامعه شناسی ، طراحی شهری ، بحران ، تاب آوری