نقش پدافند غیرعامل در طراحی محیط مسکونی

مجتمع های مسکونی به عنوان کانون تجمع انسانی در معرض طیف گسترده ای از تهدیدات طبیعی و انسان ساخت قرار دارند. بررسی این مسئله است که چگونه می توان بدون ایجاد فضایی نظامی گونه، اصول پدافند غیرعامل را در محیط مسکونی به کار برد تا همزمان با حفظ کیفیت زندگی، ایمنی ساکنان را در برابر تهدیدات مختلف تامین نمود از چالش های اصلی پژوهش در این رویکرده می باشد. هدف این مطالعه، تدوین چارچوبی طراحی محور برای تلفیق موثر راهکارهای پدافند غیرعامل با معماری مسکونی است. این تحقیق به دنبال پاسخ به این سوال است که "چگونه می توان اصول پدافند غیرعامل را در طراحی محیط های مسکونی به کار برد تا ضمن حفظ کیفیت زندگی و کارایی فضایی، سطح ایمنی ساکنان در برابر تهدیدات مختلف را به صورت یکپارچه افزایش داد؟" این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. با بررسی متون معتبر در حوزه پدافندغیرعامل، معماری و طراحی مسکونی، چارچوب نظری تحقیق استخراج گردید. سپس با تحلیل محتوای کیفی، راهکارهای طراحی در سه سطح کالبدی، عملکردی و روانشناختی دسته بندی شدند. یافته ها نشان داد که پیاده سازی موفق پدافند غیرعامل در محیط مسکونی نیازمند رویکردی یکپارچه است. در سطح کالبدی، ترکیب عناصری مانند پوشش گیاهی و مصالح مقاوم موثر است. از نظر عملکردی، طراحی فضاهای چندمنظوره و مسیرهای تخلیه هوشمند ضروری می باشد. در بعد روانی، ایجاد حس امنیت از طریق نورپردازی و دیدبانی طبیعی حائز اهمیت است. این راهکارها به صورت هماهنگ می توانند ایمنی محیطی را بدون ایجاد فضایی دفاعی ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

پدافند غیرعامل ، طراحی مسکونی ، محیط سکونتی ، ایمنی محیطی