تبیین رابطه بین کاربری و سرزندگی در میدان های شهری تهران (نمونه موردی: میدان های حسن آباد، بهارستان، تجریش و هفت حوض تهران)

بخش مرکزی و تاریخی شهر تهران، در چند دهه اخیر به دلیل توسعه شهری کنترل نشده و با کاربری های منطقه بندی شده یکنواخت، اثرات نامطلوبی در سرزندگی شهری گذاشته است و به مراکز عمده فروشی، تولیدی و انبار تبدیل شده است. هدف از این پژوهش تبیین و تعمیم روابط بین ویژگی های کاربری ها و سرزندگی در چهار میدان شهری، بهارستان و حسن آباد در مرکز شهر و دو میدان تجریش و هفت حوض در فاصله از مرکز شهر است. روش تحقیق مبتنی بر علوم رفتاری و میدانی بوده و با راهبرد ترکیبی و استفاده از روش های کمی و کیفی، از طریق ابزار مشاهده مستقیم، مصاحبه و پرسشنامه اطلاعات جمع آوری و سپس با روش اکتشافی، استقرایی و تاییدی به تحلیل اطلاعات می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که ده ویژگی از کاربری ها در سه بعد فیزیکی، عملکردی و مدیریتی نقش مهمی در حمایت از الگوهای رفتاری ثابت، پایدار و به خصوص اجتماعی داشته است. کاربران مکان هایی را ترجیح می دادند که در بعد فیزیکی برای عابران مناسب تر بوده و با فضاهای پیاده وسیع که با مبلمان شهری، سایبان ها و سرپناه تجهیز شده بوده و مکان هایی با نماهای نفوذپذیر و مفصلی که فضاهایی با مقیاس کوچک را نیز فراهم می کرد، همچنین در بعد عملکردی، مکان هایی با کاربری هایی که معانی جمعی خاصی و مقصدی برای ملاقات با دوستان برای کاربران به وجود می آورد و در بعد مدیریتی، نیز بخش هایی که دارای فروشگاه های نفوذپذیر به پیاده روها، با ویترین و کالاهای منحصر به فرد و قابل مشاهده از بیرون با محیط متمایز، ورودی ها و ویترین های شخصی شده، بیش ترین حضور را داشت و در نتیجه پژوهش مشخص گردید از میان ویژگی های کاربری ها، متغیرهای شخصی سازی ورودی، میزان فعالیت کاربری و کاربری های جاذب جمعیت بیش ترین تاثیر را در سرزندگی میادین داشت و امتیاز پایین ویژگی های تنوع، کاربری های جاذب جمعیت و فعالیت کاربری ها در میدان حسن آباد و بهارستان، مهم ترین دلیل عدم سرزندگی در آنها به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

سرزندگی ، کاربری ، تجریش ، هفت حوض ، حسن آباد ، بهارستان