بررسی تاثیر ادبیات داستانی بر جامعه پذیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ادبیات داستانی بر جامعه پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. جامعه پذیری به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های تربیت اجتماعی کودکان، فرآیندی پیچیده و تدریجی است که از طریق تعامل با محیط، خانواده، مدرسه و ابزارهای فرهنگی شکل می گیرد. در این میان، ادبیات داستانی به دلیل ساختار روایی، قدرت هم ذات پنداری و قابلیت انتقال غیرمستقیم ارزش های اجتماعی و اخلاقی، می تواند نقش موثری در تقویت رفتارهای اجتماعی مطلوب ایفا کند. در این پژوهش از روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه شامل دو کلاس از دانش آموزان پایه چهارم دبستان بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه محقق ساخته جامعه پذیری، مصاحبه های نیمه ساختاریافته و یادداشت های میدانی بود. در گروه آزمایش، برنامه ای ۸ هفته ای برای داستان خوانی و گفت وگوی گروهی درباره مفاهیم اخلاقی و اجتماعی داستان ها اجرا شد. نتایج حاصل از تحلیل آماری نشان داد که میانگین نمرات جامعه پذیری در گروه آزمایش به صورت معناداری نسبت به گروه کنترل افزایش یافته است. همچنین تحلیل کیفی مصاحبه ها و مشاهدات نشان داد که دانش آموزان پس از شرکت در جلسات داستان خوانی، رفتارهای همدلانه، مشارکتی، قانون مدار و مسئولانه تری از خود نشان داده اند. این یافته ها تاکید می کنند که ادبیات داستانی می تواند ابزار مناسبی برای تقویت جامعه پذیری کودکان باشد، به شرط آن که با هدایت معلم، تحلیل مفهومی و گفت وگوی فعال همراه شود.

کلیدواژه ها:

ادبیات داستانی ، جامعه پذیری ، آموزش ابتدایی ، همدلی ، مسئولیت پذیری ، تعامل اجتماعی ، آموزش غیرمستقیم