تبیین مدل ارتقاء شاخص های روان شناسی محیطی از طریق معماری بیوفیلیک

انسان همواره بخشی جدایی ناپذیر از طبیعت بوده و اقدامات او به طور مستقیم بر محیط و بالعکس محیط نیز بر زندگی انسان تاثیرگذار بوده است. یکی از محیط­های تاثیرگذار بر انسان­ها طبیعت است. در این راستا تاثیر معماری بیوفیلیک به عنوان یک الگوی معماری معاصر طبیعت محور، بر انسان­ها و رفتار عملکرد آن­ها در چهارچوب حوزه دانشی روان­شناسی محیطی کمتر مورد بررسی قرار گرفته­است. هدف این پژوهش ابتدا استخراج و دسته­بندی ابعاد، مولفه­ها و شاخص­های روان­شناسی محیطی و معماری بیوفیلیک بوده و در نهایت به دنبال تلفیق این دو مفهوم و تبیین مدلی برای ارتقاء شاخص­های روان­شناسی محیطی از طریق معماری بیوفیلیک است. این پژوهش به منظور این که بتواند جامع­ترین دسته­بندی را از ابعاد، مولفه­ها و شاخص­های روان­شناسی محیطی و معماری بیوفیلیک ارائه بدهد، از پروتکل نگاشت سیستماتیک در جهت یافتن منابع مورد نظر خود بهره برده ­است و براساس تحلیل محتوا و تجزیه و تحلیل مقالات بدست آمده از این فرآیند به ارائه یافته­ها، بحث و نتیجه­گیری پرداخته است. یافته­ها نشان می­دهند که شاخص­های روان­شناسی محیطی در شش مولفه محدوده و حریم شخصی، ادراکات محیطی، جهان فرهنگی- اجتماعی، توانمندسازی فردی، احساسات فردی و سلامت جسم و روان دسته بندی شده­اند و شاخص­های مختلف معماری بیوفیلیک بر این مولفه­ها و شاخص­های مرتبط آن تاثیر گذارند. طیف وسیعی از شاخص­های معماری بیوفیلیک در قالب سه دسته طبیعت در فضا، آنالوگ­های طبیعی و رابطه انسان با طبیعت بر شش مولفه­ی روان­شناسی محیطی تاثیرگذار بوده و مشخص کردن این که هر شاخص معماری بیوفیلیک چگونه می­تواند به ارتقاء روان­شناسی محیطی کمک کند، می­تواند به طراحان در ارائه الگوهای طراحی مناسب در معماری بیوفیلیک یاری دهد.

کلیدواژه ها:

psychology ، environment ، biophilic design ، design patterns ، روان شناسی ، محیط ، طراحی بیوفیلیک ، الگوهای طراحی