نقش حسابداری در مدیریت ریسک مالی: رویکردی چندبعدی

مدیریت ریسک مالی، به عنوان یکی از ارکان کلیدی پایداری سازمان ها، نیازمند ابزارهای دقیق و شفاف برای شناسایی، ارزیابی، و کاهش ریسک های مالی است. حسابداری با ارائه اطلاعات مالی قابل اعتماد، نقش محوری در این فرآیند ایفا می کند. این مطالعه یک چارچوب چندبعدی برای استفاده از ابزارهای حسابداری (مانند گزارشگری مالی، حسابداری مدیریت و سیستم های کنترل داخلی) پیشنهاد می دهد که با تلفیق فناوری های نوین از جمله هوش مصنوعی و بلاک چین، مدیریت ریسک مالی را در سطوح سازمانی و ملی تقویت می کند. با بهره گیری از یک رویکرد ترکیبی (کمی و کیفی)، داده های گزارشگری مالی 100 شرکت (50 شرکت ایرانی و 50 شرکت بین المللی) در بازه زمانی 1397 تا 1402، با استفاده از تحلیل رگرسیون چندمتغیره بررسی شدند. همچنین، مصاحبه های نیمه ساختارمند با 25 حسابدار و مدیر مالی، تحلیل اسناد و مدارک مالی، و مطالعه موردی 5 سازمان پیشرو (2 ایرانی و 3 بین المللی) انجام گرفت. یافته های کمی نشان می دهند که گزارشگری مالی با کیفیت بالا، همراه با سیستم های کنترل داخلی قوی، تا 35 درصد شفافیت در شناسایی ریسک های مالی را افزایش داده و 15 درصد احتمال وقوع پریشانی مالی را کاهش می دهد. یافته های کیفی نیز بر اهمیت استفاده از فناوری های دیجیتال در افزایش دقت تحلیل ریسک تاکید دارند. این چارچوب برای مواجهه با چالش های مالی ایران، از جمله نوسانات ارزی و تحریم های اقتصادی، راهکارهای عملی و بومی شده ارائه می دهد. نتایج حاصل از این پژوهش، برای سیاست گذاران، حسابداران و مدیران مالی راهنمایی کاربردی فراهم می کند تا حسابداری را به ابزاری موثر و کارآمد برای مدیریت ریسک مالی در دنیای امروز تبدیل کنند.

کلیدواژه ها:

بلاک چین ، حسابداری مدیریت ، سیستم های کنترل داخلی ، مدیریت ریسک مالی ، هوش مصنوعی