بررسی رابطه عملکرد زیست توده ذرت با آب کاربردی در مراحل مختلف رشد در تنش همزمان آبی- کودی

در این پژوهش عملکرد تر و تبخیروتعرق دوره ای ذرت علوفه ای Sc. ۷۰۴، زیر تاثیر مقادیر مختلف آب و کود بررسی شد. آزمایش به صورت فاکتوریل دو عاملی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در دو سال زراعی ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ در منطقه علی آباد فشافویه، بخش حسن آباد، شهرستان ری (استان تهران) انجام و تیمارهای آبی شامل سه سطح W۰، W۱ و W۲ و سه سطح کودی F۰، F۱ و F۲ که به ترتیب با تامین ۱۰۰%، ۷۵% و ۵۰% نیاز آبی بر اساس کمبود رطوبت خاک و کود بر اساس آزمون خاک برای عناصر غذایی پرمصرف ذرت علوفه ای، اجرا شد. نتایج نشان داد که هم زمان با افزایش تنش های آبی و کودی، میزان متوسط دو ساله عملکرد و آب کاربردی (تبخیروتعرق کل) به ترتیب ۲۷/۶% و ۴۶/۸% کاهش داشت به طوری که عملکرد از ۵۰/۴ به۳۶/۵ تن بر هکتار و آب کاربردی ET) کل) از ۶۹۴ به ۳۶۹ میلی متر کاهش پیدا کرد. همچنین، اثرات ساده و متقابل تیمارها بر عملکرد و آب کاربردی دوره ای با احتمال ۹۵% معنی دار بود. نتایج مدل سازی عملکرد نسبی محصول بر اساس مقادیر ET نسبی دوره ای حاکی از مناسب بودن مدل جمع پذیر سینگ و ضرب پذیر رائو در شرایط تنش آبی و کودی بود. در مجموع نتایج نشان داد که تولید ذرت علوفه ای در درجه نخست وابسته به حجم آب آبیاری و سپس تامین عناصر غذایی است. بالاترین میزان عملکرد زیست توده پس از تیمار شاهد ((W۰F۰ مربوط به اعمال تیمار W۰F۱ بود. همچنین، وجود یک همبستگی مثبت قوی بین تبخیروتعرق کل با عملکرد به اثبات رسید (R۲=۰.۹۴, p<۰.۰۵) از سوی دیگر، تفاوت معنی داری از نظر عملکرد بین سه تیمار W۱F۰، W۱F۱ و  W۱F۲مشاهده نشد. بنابراین در شرایط کمبود آب آبیاری، تیمار W۱F۲ صرفه اقتصادی بهتری نسبت به سایر تیمار ها دارا بود. نیز، تابع تولید ریشه دوم با آماره های  RMSE، R۲ و NS به ترتیب ۰/۴۲، ۰/۹۸ و ۰/۹۷، تابع مناسب تری برای برآورد میزان عملکرد با آب مصرفی و کود در مقایسه با تابع های لجستیک و کاب داگلاس داشت و مشخص شد که در شرایط کمبود آب و عناصر غذایی اصلی، نه تنها ET مراحل مختلف رشد با مدیریت مصرف کود  قابل افزایش هست، بلکه عملکرد گیاه نیز بستگی کامل به مدیریت صحیح مصرف آب و کود دارد.

کلیدواژه ها:

تبخیروتعرق دوره ای ، توابع تولید تجربی ، دستگاه بازتاب زمانی امواج ، ذرت علوفه‎ای Sc. ۷۰۴