تحلیل کنام سازی و الگوی استقرار محوطه های باستانی در شمال غرب فلات مرکزی (زیرحوضه آبخیز قزوین) طی دوره های نوسنگی، مس و سنگ انتقالی و مس و سنگ، در ارتباط با عوامل طبیعی
محل انتشار: فصلنامه مطالعات باستان شناسی، دوره: 17، شماره: 1
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 167
فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JARCS-17-1_001
تاریخ نمایه سازی: 28 تیر 1404
چکیده مقاله:
طی دوره های باستانی، شرایط جغرافیایی و عوامل طبیعی، تاثیر بسزایی در شکل گیری محوطه های باستانی، رونق و افول آن ها و همچنین الگوی استقرار محوطه ها داشته است. آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد، کنام سازی گروه های انسانی در بخش شمال غربی فلات مرکزی (زیرحوضه آبخیز قزوین) و الگوی استقرارگاه ها از آغاز دوره نوسنگی جدید تا پایان دوره مس و سنگ، باتوجه به ویژگی های ژئومورفولوژیک و ارتفاعی، شبکه های زهکشی و تحولات اقلیمی می باشد. بدین جهت، در ابتدا، با استفاده از مدل ارتفاع رقومی ۳۰ متر و نرم افزار Arc GIS، زیرحوضه آبخیز قزوین مشخص گردید و با استفاده از همین نرم افزار، نقشه های ژئومورفولوژی، ارتفاع، فاصله از آبراهه و رده بندی آبراهه ها (شبکه زهکشی) تهیه شد؛ سپس موقعیت محوطه های باستانی این سه دوره در ارتباط با این عوامل ذکر شده، مورد بررسی و سنجش قرار گرفت. در ادامه به منظور افزایش معنای اطلاعات به دست آمده از بررسی ارتباط نقاط باستانی با عوامل موردنظر، این نتایج در ارتباط با ویژگی هایی اقلیمی و تحولات آن طی سه دوره نوسنگی، مس و سنگ انتقالی و مس و سنگ نیز، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عوامل طبیعی مورد بررسی در این پژوهش، در ایجاد الگوی استقرار محوطه های باستانی زیرحوضه آبخیز قزوین و همچنین گسست ها و پیوست های استقراری، بسیار تاثیرگذار بوده اند.
کلیدواژه ها:
فلات مرکزی ایران ، زیرحوضه آبخیز قزوین ، دوره نوسنگی ، دوره مس و سنگ انتقالی ، دوره مس و سنگ ، الگوی استقرار
نویسندگان
محمد محسن ذنوبی
دانشجوی دکتری باستان شناسی، گروه باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
حسن فاضلی نشلی
استاد گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
حسن درخشی
استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :