مدیریت راهبردی و اجرایی در حوادث غیرمترقبه با رویکرد حوادث شهری و شهرداری ها

استقرار فالت ایران بر روی پهنه پر حادثه کره زمین، از جمله کمربند زلزله آلپ هیمالیا، منطقه کوهزایی، برخورداری از اقلیم گرم و خشک، تنوع توپوگرافیکی و شرایط طبیعی ناهمگون و همچنین تغییرات و تحوالت اجتماعی و اقتصادی پرشتاب دهه های اخیر، نظیر شهرنشینی، دگرگونی در ساختار اقتصادی و تکنولوژیک و قرار گرفتن در دوران گذار اقتصادی، مجموعا شرایطی را به وجود آورده است که وقوع انواع بحرانهای محیطی و انسانی اجتناب ناپذیر است. به طور عام، هر بحران اثرات گسترده ای بر کشور، دولت و همچنین مردم میگذارد و از آنجا که مسئولیت اصلی مقابله با بحران و تامین نیازهای به وجود آمده در اثر بحران برعهده دولت ها بوده آنها موظف به عمل به آن در ذیل وظایف برنامه توسعه ملی خواهند بود. طبق بررسیهای انجام شده، ایران جز ۰۱ کشور بحران خیز جهان است و از نظر آمار وقوع حوادث طبیعی در مقام ششم جهانی قرار گرفته است. براین اساس ۰۹ %جمعیت کشور در معرض خطرات ناشی از سیل و زلزله و ... قرار دارند. بسیاری از کارشناسان و صاحبنظران عرصه مدیریت بحران معتقدند علت اصلی ضعف در عملکرد برخی دستگاه های اجرایی را باید در پراکندگی بخش سیاستگذاری و تصمیم گیری و نبود تعیین نقش و تقسیم کار مناسب در بخش اجرایی مدیریت بحران جستجو کرد. نقش شهرداریها در چرخه مدیریت بحران(پیش از بحران، حین بحران و پس از بحران) به چند بخش بسیارمهم نظارت، عملیات عمرانی، آمادگی عملیاتی، تهیه یک برنامه عملیات در شرایط اضطراری و مشارکت مو ثر وفعال در بازسازی خراب یهای احتمالی شهر پس از حوادث طبیعی غیر مترقبه تقسیم میشود. همچنین کارشناسان دیگری نیز اعتقاد دارند علاوه بر ضعف در عملکرد، اشکالات اساسی دیگری نیز بر کار وارد است که ضعف آموزشی و فرهنگی، نبود نقشه راه و طرح جامع مدیریت بحران، کمتوجهی به اصل پیشگیری از بروز بحران، کمبود تجهیزات و امکانات و مقطعینگری و سطحی نگری نسبت به موضوع، در راس آنها قرار دارند. بیشک همه عوامل فوق در ایجاد نابسامانی در مدیریت بحران نقش اساسی دارد اما؛ قطعا کمتوجهی به آموزش و فرهنگسازی و پس از آن کنترل و نظارت در جهت آسیبشناسی و رفع نواقص و معایب با استفاده از دانش روز و تجارب کسب شده، مهمترین عوامل و عناصر تاثیرگذار در عرصه مدیریت بحران به شمار میآید. چرا که این دو عامل زیربنا و کلید رفع سایر مشکلات است. در این پژوهش به عوارض و پیامدهای جانبی ناشی از بروز حوادث و نیازمندیهای این بخش، از جمله اقدامات راهبردی و کاربردی، آموزشها، تجهیزات و امکانات مورد نیازی که گاهی مورد غفلت دستگاه ها ی ذیربط قرار میگیرند، بررسی و تعیین شده است.

کلیدواژه ها:

حوادث غ یرمترقبه ، اقدامات راهبردی و اجرایی ، مدیریت بحران ، حوادث شهری ، شهرداری