تبیین ساختار محله اسلامی با رویکرد عدالتمحوری

مقوله عدالت اجتماعی در تاریخ مکتوب عدالت پژوهی هماره سهم قابل توجهی از مباحث را به خود اختصاص داده است. عدالت فضایی یکی از مهمترین مباحثی است که رابطه بسیار وسیعی با عدالت اجتماعی و توسعه دارد. وقتی مسلمانان از دین بزرگی به اسم اسلام نام می برند، باید از یک امت اسلامی، یک جامعه اسلامی و یک شهر اسلامی نیز یاد کنند. تصور وجود اشخاص و اجتماع مسلمانی بدون یک شهر اسلامی، قابل تصور نیست. شهر اسلامی یعنی نماینده و نشاننده یک جامعه مسلمان، شهری که وقتی در آن وارد شوید، مظاهر کالبدی و معماری اسلامی را به همراه اخلاق و آداب اسلامی در آن به طور ملموس، احساس کنید. آرمانشهر اسلامی در پیروی از کلمه پروردگار، سنت پیامبر و روایات معصومین به برقراری عینی عدالت و نیز قرار دادن مناسب هر چیز در جای خود و خلق فضاها با اندازه های مناسب اقدام می نماید. پژوهش حاضر به روش توصیفی و تحلیلی در پی دستیابی به هدف اصلی خود، یعنی تجلی عدالت اجتماعی در ساختار شهر اسلامی به ویژه محله می باشد. نتایج تحقیق پس از مطالعه منابع مختلف نشان می دهد که برای تجلی عدالت اجتماعی در ساختار شهری، توجه توام به سه وجه شهروندان، کالبد شهر و مدیریت شهری ضروری است. محله به عنوان ساختار اصلی شهر اسلامی، می تواند با رعایت عدالت فردی و اجتماعی بین ساکنان محله و رعایت مفاهیم تعادل، هماهنگی و توازن در اجزاء و فضاهای محله و نیز رعایت حقوق قانونی افراد محله از خدمات و تسهیلات عمومی محلی توسط نظام مدیریت محله، زمینه های تحقق عدالت اجتماعی را در خود مهیا سازد.

کلیدواژه ها:

عدالت اجتماعی ، آرمانشهر ، محله ، شهر اسلامی