بازکاوی مفاهیم و اصلاح روش شناسی حلقه مفقوده توسعه پیشنهاد مدلی جدید برای توسعه در قالب اصلاح روش شناسی علوم اجتماعی در ایران

توسعه نیافتگی در ایران نتیجه نهادهای ضد توسعه ای است که از طریق یک توافق نانوشته، همه گروه های اجتماعی، از رانت خواران بزرگ تا مردم عادی، را در وضعیت «فریز» نگه می دارند. چالش ساختار بحران زای کنونی در جامعه ایران و در ابعاد مختلف وبه اشکال هم ماهیت در ابعاد گوناگون، نتیجه یکی از خلاء های ایجاد شده در سیر تکامل طبیعی جامعه ایران بود که متاسفانه، این خلاء به درستی پر نشد. این حادثه بزرگ که " انقلاب مشرطه " بود، با انحراف از مسیر اولیه، خود به عاملی در جهت استمرار چالش های سنتی جامعه ایران و به شکلی مدرن و خطرناک تبدیل گردید. ورود مظاهر تمدن غرب و پیآمد آن، یعنی عدم انطباق این مظاهر با واقعیات جامعه ایران، با اشکالی چون، رشد نخبگان منفعت خواه، گروه های ذی نفع، ساختار نامنسجم و تعاملات جزیره ای خود را نشان داد. برآیند این چالش در حوزه دانشگاه و خصوصا علوم اجتماعی به ایجاد علوم اجتماعی مبتنی بر تئوری های ناکارآمد وارداتی و نامتناسب با واقعیات جامعه ایران و در طرف آموزش نیز به همین رویه و با جداسازی دانشگاه و نخبگان دانشگاهی از جامعه، بصورت تافته های جدابافته از مردم و در هر صورت در خدمت نظام سیاسی حاکم و یا در قالب مخالفان نظام سیاسی حاکم ولی در اصل جیره خواران علمی و معنوی قدرت های خارجی در قالب مکاتب فکری جلوه نموده است. ضعف آموزش و پژوهش را می توان از دلایل فوق الذکر و امار پزوهش های علوم اجتماعی به خوبی درک کرد. این پژوهش که حاصل تجربه بیش از پانزده سال نگارنده است، در قالب توصیفی-تحلیلی تکاملی- معکوس و با استفاده از کاربردمهم ترین مفاهیم علوم مختلف در علوم اجتماعی انجام شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که در حوزه علوم اجتماعی، وضعیت موجود، حاصل استمرار دوگانگی ساختاری علوم وارداتی با واقعیات جامعه و ایجاد نوعی رانت برای اهالی علوم اجتماعی در دانشگاه بصورت گروه های ذی نفع بوده که استمرار آنرا با مقاومت در برابر تغییر در این حوزه شدیدتر نموده است. همچنین نگارنده در این خصوص پیشنهاد می کند برای راهایی از این دور باطل عدم تحرک و توسعه نیافتگی بایستی با بازکاوی مفاهیم بر اساس واقعیات جامعه در جهت پر کردن شکاف این مفاهیم ومصادیق گام برداشت.

کلیدواژه ها:

گروه های ذی نفع ، روش شناسی علوم اجتماعی ، مشروطه ، تاریخ معاصرایران ، ساختار بحران زا ، فریز اجتماعی