جایگاه، ویژگی ها و کارکرد دیوان رسائل در ساختار اداری دولت موحدون

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 43

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JHR-18-35_004

تاریخ نمایه سازی: 25 تیر 1404

چکیده مقاله:

یکی از بخش های مهم ساختار اداری و دیوانی دولت ها، رسائل بوده که به منظور مکاتبات اداری و نامه نگاری اهمیت داشته و رفته رفته با تحولات ساختارهای اداری، پیچیده تر شد. موحدون به عنوان یکی از دولت های مستقل غرب جهان اسلام موفق شدند در قرون میانه بر مغرب و اندلس حاکمیت یابند. آنها از ابتدای دعوت خویش به امور کتابت نامه های دیوانی و کاتبان اهمیت بسیاری داده و در دوره تثبیت قدرت نیز بر اعتبار آن افزودند. بدون شک پایداری نظام سیاسی آنها توسط تشکیلاتی اداره می گشت که از سازمان منسجمی برخوردار بود. از این رو پژوهش حاضر با تاکید منابع و مطالعه بر ساختار اداری و تشکیلات تمدنی دوره موحدون، به دنبال آن است که با بررسی دیوان رسائل به لحاظ تکنیک و روش شاخصه های آن را ارزیابی نماید. همچنین به این پرسش پاسخ دهد که این دیوان چه جایگاهی در ساختار اداری دولت موحدون داشته است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که موحدون توجه ویژه ای به رسائل داشته و از تجربیات دولت های قبلی خود سود جستند. مکاتبات باقی مانده این دولت با عنوان رسائل، دارای جنبه های مختلفی است که می توان نکات مهمی از درون آن به دست آورد.

نویسندگان

محمد حسن بهنام فر

استادیار گروه معارف اسلامی ، مجتمع آموزش عالی اسفراین، خراسان شمالی، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی زرع فاسی، ابوالحسن علی بن عبدالله (۱۴۲۰ ق ...
  • ابن اثیر، عزالدین علی (۱۳۸۵). الکامل فی التاریخ، ترجمه عباس ...
  • ابن الابار، (۱۸۸۶). تکلمه لکتاب الصله، سفر اول، مجریط: مطبعه ...
  • ابن الآبار، (۱۹۸۵). الحله السیراء، تحقیق و تعلیق: حسین مونس، ...
  • ابن الآبار، (۱۹۸۹). المقتضب من تحفه القادم، تحقیق: ابراهیم الابیاری، ...
  • ابن الابار، ابوعبدالله محمد بن عبدالله (۱۹۶۱). اعتاب الکتاب، تحقیق: ...
  • ابن بشکوال، ابوالقاسم خلف (۲۰۰۸). کتاب الصله و معه کتاب ...
  • ابن خطیب، ابوعبدالله محمد بن عبدالله غرناطی (۱۹۷۳). الاحاطه فی ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن (۱۳۷۵). مقدمه، ترجمه محمد پروین گنابادی، چاپ ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن (۲۰۰۰ م). العبر و دیوان المبتداء و ...
  • ابن خمیس، ابوعبدالله بن عسکر (۱۹۹۹). اعلام مالقه، تقدیم وتخریج ...
  • ابن دحیه ذو النسبین، ابو الخطاب عمر بن حسن (۱۹۵۵). ...
  • ابن سعید مغربی، نورالدین ابوالحسن بن علی موسی (۱۹۵۹). اختصار ...
  • ابن سعید، (۱۹۸۷). رایات المبرزین و غایات الممیزین، تحقیق و ...
  • ابن صاحب الصلاه، ابو مروان عبد الملک (۱۹۶۴ م). المن ...
  • ابن طقطقی، محمدبن علی بن طباطبا (۱۳۶۷). تاریخ فخری در ...
  • ابن عبدالملک، ابوعبدالله محمد بن محمد بن عبدالانصاری الاوسی مراکشی ...
  • ابن عذاری مراکشی، ابوعبدالله محمد (۱۹۶۰ م). البیان المغرب فی ...
  • ابن عمیره، احمد بن عبد االله بن محمد بن الحسین ...
  • ابن قطان مراکشی، علی بن محمد (۱۹۹۰ م). نظم الجمان ...
  • ابن مسکویه، ابوعلی (۱۳۷۶). تجارب الامم، ترجمه علی نقی منزوی، ...
  • ابن مغاور، ابوبکر الشاطبی (۱۹۹۴). حیاته و آثاره، دراسه و ...
  • بروفنسال، لویی (۱۹۴۱). مجموع رسائل موحدیه من انشاء کتاب الدوله ...
  • بلغیثی، ادریس العلوی (۱۹۸۹). مولف من العصر الموحدی: رسائل نادره ...
  • شکل گیری قدرت سیاسی و پیکربندی نظام مشروعیت مرابطون در اندلس [مقاله ژورنالی]
  • بیذق، ابی بکر صنهاجی (۱۹۸۰ م). اخبار المهدی بن تومرت ...
  • حسن، علی حسن (۱۹۸۰). الحضاره الاسلامیه فی المغرب و الاندلس، ...
  • الحلل الموشیه فی ذکر الاخبار المراکشیه (۱۹۷۹ م). تحقیق سهیل ...
  • ذهبی، ابو عبد االله محمد بن ابی احمد (۲۰۰۸). المستملح ...
  • رعینی اشبیلی، حسن علی بن محمدبن علی (۱۹۶۲). برنامج شیوخ ...
  • زرکشی، ابوعبدالله محمد ابراهیم اللولوی (۱۹۶۶). تاریخ الدولتین الموحدیه و ...
  • سعد زغلول، عبد الحمید (۲۰۰۴). «تاریخ المغرب العربی – ابو ...
  • سعید، محمد مجید (۲۰۰۱). بحوث اندلسیه، منشورات المجمع العلمی ...
  • سملالی، عباس بن ابراهیم (۱۹۹۳). الاعلام بمن حل بمراکش واغمات ...
  • صفدی، صلاح الدین خلیل (۲۰۰۰). الوافی بالوفیات، تحقیق: احمد الارناووط ...
  • عزاوی، احمد (۱۹۹۵). کتاب دواوین الانشاء الموحدیه: رسائل موحدیه مجموعه ...
  • عمرموسی، عزالدین (۱۳۸۱). دولت موحدون در غرب جهان اسلام، تشکیلات ...
  • غبرینی، ابوالعباس احمد بن احمد بن محمد (۱۳۲۸ ق). عنوان ...
  • قلقشندی، ابی العباس احمدبن علی [بی تا]. صبح الاعشی فی ...
  • کورش عبادی، سمیه، انصاری، مهدی، شرفی، محبوبه، ۱۴۰۲ ، بحران ...
  • گل مکانی، وجیهه، جان احمدی، فاطمه، برومند اعلم، عباس،۱۴۰۱، تاثیر ...
  • مراکشی، عبدالواحد (۱۳۹۰). المعجب فی تلخیص اخبار المغرب، ترجمه: محمد ...
  • مقریطلمسانی، ابوالعباس احمد بن محمد (۱۹۸۸). نفح الطیب من غصن ...
  • مکناسی، ابن قاضی (۱۹۷۳). جذوه الاقتباس فی ذکر من حل ...
  • ناصری السلاوی، شهاب الدین احمدبن خالد (۱۹۹۴ م). الاستقصاء لاخبار ...
  • نخجوانی، هندوشاه بن سنجر صاحبی (۱۳۵۷). تجارب السلف، به کوشش ...
  • نمیری، ابن الحاج (۱۹۹۰). فیض العباب و افاضه قداح الاداب ...
  • ولد داداه، محمد (۱۹۷۷). مفهوم الملک فی المغرب- من انتصاف ...
  • یار احمدی تکتم، خسروبیگی هوشنگ (۱۴۰۰). دیوان انشاء و بازآفرینی ...
  • Hopkins. J. F. P. (۱۹۵۸). Medieval Muslim Government in Barbary, ...
  • نمایش کامل مراجع