بررسی اثر ضدقارچی برخی اسانسهای گیاهان دارویی بر افزایش عمر انبارمانی و مشخصه های کیفی میوه انار (Punica granatum L.)

عصاره و اسانس برخی از گیاهان دارویی دارای خاصیت ضدمیکروبی می­باشند، که جایگزین مناسبی برای قارچ کش­های شیمیایی محسوب می­گردند، لذا استفاده از اسانس­های گیاهی در افزایش انبارمانی و حفظ کیفیت محصولات باغبانی به­عنوان ایده­ای جدید در کشاورزی نوین مطرح می­باشد. این مطالعه به­منظور تعیین اثر ضدقارچی اسانس­های زنجبیل، زنیان، ترخون و هل در پنج غلظت صفر، ۲۰۰، ۴۰۰، ۶۰۰ و ۸۰۰ میکرولیتر در لیتر روی میوه انار(Punica granatum L.)  رقم ̓شیشه کپ̒ جهت جلوگیری از رشد قارچ پنی­سیلیوم در شرایط  in vitroو in vivo اجرا شده است. نتایج آزمایش in vitro نشان داد که افزایش غلظت اسانس­ها، فعالیت ضدقارچی آن­ها را نیز افزایش می­دهد، به­طوری­که کم­ترین قطر هاله قارچ از غلظت ۸۰۰ میکرولیتر بر لیتر اسانس به دست آمد. مقایسه میانگین نوع اسانس نشان داد که بیش­ترین میزان بازدارندگی از رشد قارچ در اسانس زنجبیل و کم­ترین میزان در اسانس هل بر روی رشد کلنی قارچ مشاهده شد. نتایج اثر متقابل نشان داد که غلظت­های بالاتر از ۲۰۰ میکرولیتر در لیتر اسانس زنیان مانع رشد ۱۰۰ درصدی کلنی قارچ شدند. در شرایط in vivo، بهترین ظاهر میوه در انار­های آغشته به اسانس­های زنیان و زنجبیل به دست آمد وکم­ترین آن در اسانس هل مشاهده شد. اسانس زنجبیل دارای بیش­ترین میزان مواد جامد محلول (۷۹/۱۵)، فنل کل (۱۹۴/۰ میلی­گرم اسید گالیک بر ۱۰۰ گرم وزن تر) و سفتی بافت میوه (۶۷/۷ نیتون بر کیلوگرم) بود. بیش­ترین pH آب میوه و میزان آنتی­اکسیدان از تیمار اسانس زنجبیل و زنیان حاصل شد. بیش­ترین میزان آنتی اکسیدان میوه­های انار آلوده به قارچ پنی­سیلیوم در تیمار ۸۰۰ میکرولیتر در لیتر اسانس زنیان به دست آمد. نتایج این بررسی نشان داد که می­توان از اسانس­های گیاهی زنجبیل و زنیان به­عنوان مهار­کننده بیماری­های پس از برداشت در محصولات کشاورزی استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

آنتوسیانین ، بازدارندگی ، پس از برداشت ، ضدقارچ