چگونه توانستم با آموزش مهارت های زندگی در سطح ابتدایی، تاب آوری دانش آموزان در برابر شرایط نامطلوب خانوادگی را تقویت نمایم؟

در دنیای امروز، آموزش صرفا به انتقال مفاهیم علمی محدود نمی شود، بلکه نقش مهمی در پرورش مهارت های زندگی و تقویت توانمندی های روانی-اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. با توجه به این ضرورت، این اقدام پژوهی با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر افزایش تاب آوری دانش آموزان در برابر شرایط نامطلوب خانوادگی انجام شده است. هدف اصلی پژوهش، ارتقای سطح تاب آوری در دانش آموزان پایه چهارم ابتدایی مدرسه دخترانه فرنگیس فلسفی واقع در حاشیه شهر گرگان (استان گلستان) در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود؛ مدرسه ای با جمعیت حدود ۶۰۰ نفر و ۱۶ کلاس فعال، که دانش آموزان آن عمدتا با مشکلات اجتماعی–خانوادگی مانند سطح پایین تحصیلات والدین، اختلافات خانوادگی و اعتیاد والدین مواجه هستند. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان پایه چهارم این مدرسه بود که تعداد آنان ۳۷ نفر است. ابزارهای اندازه گیری مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد تاب آوری کانر و دیویدسون، برگه های مشاهده رفتار دانش آموزان و مصاحبه های غیررسمی با دانش آموزان و اولیا بود. فرایند اجرا به این صورت انجام شد که پس از ارزیابی اولیه تاب آوری، مجموعه ای از جلسات آموزش مهارت های زندگی از جمله خودآگاهی، مدیریت هیجان، حل مسئله، تصمیم گیری، روابط موثر و تفکر نقاد در قالب فعالیت های گروهی، بازی، قصه گویی و نمایش برگزار گردید. پس از پایان دوره، مجددا پرسشنامه ها تکمیل و رفتارهای دانش آموزان مشاهده و تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش مهارت های زندگی به طور معناداری موجب افزایش سطح تاب آوری، بهبود روابط میان فردی، کاهش رفتارهای پرخاشگرانه و افزایش احساس کنترل در دانش آموزان شده است. در جمع بندی می توان گفت که با استفاده از رویکرد آموزش مهارت های زندگی می توان دانش آموزان را برای مقابله با آسیب های محیطی و خانوادگی توانمند ساخت و بستر مناسب تری برای رشد روانی و تحصیلی آنان فراهم نمود.

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، تاب اوری ، دانش آموزان ، اقدام پژوهی