مدل سازی ارزیابی عملکرد مالی صنعت آب و فاضلاب با رویکرد تحلیل عاملی تاییدی

ارزیابی عملکرد مالی یکی از مهم ترین حوزه های عملکردی است زیرا اطلاعات مالی زیربنای بسیاری از تصمیم گیری ها قرار می گیرد. برای ارزیابی عملکرد مالی نیاز به داشتن شاخص هایی مبتنی بر اطلاعات مربوط و قابل اتکا است که سازمان ها از این شاخص های متنوع دربستر تکنیک های کمی برای ارزیابی عملکرد استفاده می کنند. اگرچه این نوع ارزیابی ها، اطلاعات مفیدی را فراهم می آورد، اما به‎دلیل لحاظ کردن کلیه شاخص ها، بدون توجه به درجه اهمیت آن ها، تصویر جامعی از عملکرد کل شرکت حاصل نشده و منتج به نتایج جزیره ای می شود. لذا انتخاب و شناسایی شاخص های گزیده با استفاده از مدل های علمی، اثر زیادی بر نتایج ارزیابی عملکرد خواهد داشت. در این پژوهش، ابتدا مدل اولیهی ارزیابی عملکرد صنعت آب و فاضلاب پیشنهاد و با شیوه مدل سازی معادلات ساختاری مدل نهایی میدانی، در راستای برنامه ریزی و کنترل مدیریت ارائه شده است. این پژوهش حاضر، براساس داده های سال های ۱۳۷۷-۱۳۹۷ با رویکرد پنل دیتا (۷۰۰ نمونه، شامل ۳۵ شرکت و ۲۰ سال فعالیت) انجام شد. پس از انجام آزمون های مقدماتی ضرایب همبستگی (مدل اولیه) و بارهای عاملی متغیرهای پنهان مستقل (مدل ثانویه) با تحلیل عاملی تاییدی شناسایی شد. نتایج گواه آن است که بین متغیرها، ضریب همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد و بیش ترین بار عاملی به شاخص های فعالیت (۰/۸۸۹) و کم ترین به شاخص های نقدینگی (۰/۱۱۵) با سطح اطمینان معنی داری ۹۵ درصد اختصاص دارد. مدل ثانویه (ساختاری) پیشنهادی با آزمون های متعدد نیکویی برازش، تایید نشد و با انجام اصلاحاتی بین متغیرهای قابل مشاهده، مدل میدانی نهایی صنعت ارائه شد. در پایان، نتایج ضرایب رگرسیونی مدل تحلیل عاملی و شیوه ی موجود (وزن دهی توسط اعضای هیئت مدیره) با آزمون فرض و ضریب همبستگی مقایسه شد (ضریب ۹/۱۹ درصد در سطح اطمینان ۹۹ درصد) که نشان از ارتباط بسیار ضعیف دو مدل ارزیابی دارد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکردمالی ، مدل سازی معادلات ساختاری ، برنامه ریزی و کنترل ، صنعت آب و فاضلاب