برسی و تحلیل اختیار دادرس در کشف حقیقت

قانون گذار ایرانی حرکت به سمت کشف حقیقت و احتراز از فصل خصومت منهای این هدف مهم را وجه همت خود قرار داده است. در قانون پاره ای از قوانین دادگستری مصوب ۲۵/۳/۱۳۵۶ در قالب ماده ۸، در اصلاحات قانون آیین دادرسی مدنی در سال ۱۳۷۹ به شکل ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی و این اواخر طرح الحاق ماده ۸۴ مکرر به ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی. دادرسی پویا علاوه بر اینکه با همین عبارت در آثار سایر اساتید آمده است، تعابیر دیگری از دادرسی پویا نیز بر لسان اساتید حقوق جاری شده است. همانند دادرسی درست یا نقش فعال دادرس مراد از مجموع این عناوین، پرهیز از ایستایی، ممانعت از عقب گرد، درحرکت بودن، روبه جلو بودن نهاد دادرسی به منظور کشف حقیقت/ حقایق پنهان در پرونده/ پرونده های مطرح رسیدگی و رسیدن حق به صاحب حق است. چابک نمودن روند دادرسی مدنی، امری تخصصی است که با هنر و درایت نیز آمیخته است. تخصص است، زیرا کوچک ترین تغییر در دادرسی فعلی بدون در نظر گرفتن ظرایف آیین دادرسی و نتایج تحقیقات قضات حاذق و دلسوز، مورد اقبال دادرسان قرار نمی گیرد. ازاین رو، همراهی نکردن قضات با تحولات آیین دادرسی، اهداف متعالی را با شکست مواجه می کند. هنر است زیرا حرکت در این مسیر تدبیر خاص خود را می طلبد و برخورد سخت افزاری همانند تصویب قانون و اصدار بخشنامه و شیوه نامه تا همراهی قضات نباشد جواب نمی دهد و نیازمند درایت است ازاین رو که تجربه تلخ اقدامات کارشناسی نشده هنوز به فراموشی سپرده نشده است. قانون گذار ایرانی حرکت به سمت کشف حقیقت و احتراز از فصل خصومت منهای این هدف مهم را وجه همت خود قرار داده است. در قانون پاره ای از قوانین دادگستری مصوب ۲۵/۳/۱۳۵۶ در قالب ماده ۸، در اصلاحات قانون آیین دادرسی مدنی در سال ۱۳۷۹ به شکل ماده ۱۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی و این اواخر طرح الحاق ماده ۸۴ مکرر به ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی. دادرسی پویا علاوه بر اینکه با همین عبارت در آثار سایر اساتید آمده است، تعابیر دیگری از دادرسی پویا نیز بر لسان اساتید حقوق جاری شده است. همانند دادرسی درست یا نقش فعال دادرس مراد از مجموع این عناوین، پرهیز از ایستایی، ممانعت از عقب گرد، درحرکت بودن، روبه جلو بودن نهاد دادرسی به منظور کشف حقیقت/ حقایق پنهان در پرونده/ پرونده های مطرح رسیدگی و رسیدن حق به صاحب حق است. چابک نمودن روند دادرسی مدنی، امری تخصصی است که با هنر و درایت نیز آمیخته است. تخصص است، زیرا کوچک ترین تغییر در دادرسی فعلی بدون در نظر گرفتن ظرایف آیین دادرسی و نتایج تحقیقات قضات حاذق و دلسوز، مورد اقبال دادرسان قرار نمی گیرد. ازاین رو، همراهی نکردن قضات با تحولات آیین دادرسی، اهداف متعالی را با شکست مواجه می کند. هنر است زیرا حرکت در این مسیر تدبیر خاص خود را می طلبد و برخورد سخت افزاری همانند تصویب قانون و اصدار بخشنامه و شیوه نامه تا همراهی قضات نباشد جواب نمی دهد و نیازمند درایت است ازاین رو که تجربه تلخ اقدامات کارشناسی نشده هنوز به فراموشی سپرده نشده است.

کلیدواژه ها:

آیین دادرسی مدنی ، کشف حقیقت ، فصل خصومت ، دادرس فعال ، قاعده منع تحصیل دلیل