جستاری در مرتبه پذیری «عدالت»

عدالت به معنای ملکه نفسانی که انسان را به اطاعت خدا و ترک گناه وادار می­کند، در فقه و معارف اسلامی جایگاه مهمی دارد؛ به همین دلیل، شرع مقدس در متصدیان امور مهم دینی و اجتماعی مانند: مفتی، قاضی، امام جمعه و جماعت و شاهد آن را معتبر می­داند. فقیهان مذاهب اسلامی درباره ماهیت، مثبتات و مسقطات آن در کتب فقهی بحث و بررسی و اظهار نظر کرده­اند؛ لکن مساله «مرتبه پذیربودن» آن  که اهمیت  بسزایی دارد، به صورت مستقل و مستوفی مورد بحث قرار نگرفته و نیازمند تحقیق و تامل است. این پژوهش مساله فوق را با استفاده از روش تحلیلی و توصیفی و سندکاوی مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه رسیده است که صفت عدالت می­تواند مراتب مختلفی داشته باشد (مرتبه پذیر باشد)  و در هر موضوعی،  مرتبه متناسب با آن معتبر باشد؛ یعنی عدالتی که  در مرجع  تقلید  و قاضی معتبر است در شاهد یا امام جمعه و جماعت ضرورت ندارد. پذیرش این مطلب  می­تواند باعث تسهیل در گزینش قضات و رسیدگی به دعاوی  براساس شهادت و صدور رای در مراکز قضایی باشد.

کلیدواژه ها:

عدالت ، مروت ، ملکه نفسانی ، مرتبه پذیری عدالت ، حسن ظاهر