تاملی در الگوهای سازماندهی دادگاه های اداری در نظام قضایی

اهمیت و تمایز دادرسی اداری نسبت به سایر انواع دادرسی علاوه ­بر ابعاد تخصصی موضوع دعاوی اداری، به­ دلیل بعد سیاسی دعاوی یاد شده نیز هست. دیوان عدالت اداری براساس نظر برخی نویسندگان با اقتباس از الگوی دادرسی اداری فرانسه ایجاد شده است. البته تفاوت ­های قابل ­­توجهی میان الگوی دادرسی اداری در ایران و فرانسه وجود دارد. مساله اصلی این مقاله آن است که علل ایجاد ساختار مستقل از دادگاه ­های دادگستری برای رسیدگی به دعاوی اداری، تا چه حدودی در ایران وجود دارد؟ آیا برای تامین اقتضائات دعاوی اداری، ایجاد ساختار مستقلی برای رسیدگی به دعاوی مزبور ضروری است؟ مقاله پیش­رو با بررسی الگوهای ساختاری دادرسی اداری در کشورهای منتخب اروپایی (به ­ویژه فرانسه، انگلیس و آلمان)، امریکایی (مشخصا ایالات متحده امریکا) و اسلامی بر مبنای جمعیت (عربستان، مصر، ترکیه، الجزایر، پاکستان و یمن) و در انتها با تمرکز بر نظام حقوقی ایران، سعی در پاسخگویی به پرسش های فوق دارد. براساس یافته ­های این پژوهش، ایجاد ساختار مستقلی برای دادرسی اداری عمدتا مبتنی ­بر علل سیاسی است تا دلایل عقلی. به ­نظر می ­رسد علل و ملاحظات سیاسی موجد تشکیل ساختار مستقل برای دادرسی اداری تا حدود قابل­توجهی در ایران وجود نداشته و امکان رسیدگی به دعاوی اداری در ساختار قضایی واحد براساس الگوی آلمانی دادرسی اداری وجود دارد.

کلیدواژه ها:

دادگاه های اختصاصی ، دعاوی اداری ، دیوان عدالت اداری ، رسیدگی تخصصی