راهکارهای بهبود تعاملات کلاسی میان معلمان و دانش آموزان با رویکردی تربیتی – ارتباطی

تعاملات کلاسی موثر یکی از عوامل کلیدی در موفقیت آموزشی و تربیتی دانش آموزان به شمار می رود و نقش تعیین کننده ای در شکل گیری فضای یادگیری فعال، مشارکتی و انگیزشی دارد. در نظام های آموزشی نوین، رابطه میان معلم و دانش آموز دیگر صرفا محدود به انتقال دانش نیست، بلکه بعد تربیتی و ارتباطی این رابطه، به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از فرآیند آموزش، مورد تاکید قرار گرفته است. معلم به عنوان الگوی رفتاری و مرجع ارتباطی در کلاس، نقشی محوری در جهت دهی به تعاملات انسانی ایفا می کند. این مقاله مروری با هدف شناسایی، تحلیل و طبقه بندی راهکارهای بهبود تعاملات کلاسی میان معلمان و دانش آموزان، با تاکید بر رویکردهای تربیتی و ارتباطی نگاشته شده است. روش پژوهش مبتنی بر بررسی اسناد، مقالات و پژوهش های علمی داخلی و خارجی در حوزه های علوم تربیتی، روان شناسی رشد، نظریه های ارتباطات بین فردی و مدیریت کلاس می باشد.یافته ها نشان می دهد که ایجاد رابطه ای متقابل و همدلانه میان معلم و دانش آموز، مستلزم به کارگیری راهبردهایی چون تقویت مهارت های ارتباطی معلمان (نظیر گوش دادن فعال، بازخورد مثبت، زبان بدن موثر)، فراهم کردن محیطی امن، عاطفی و عاری از تهدید، احترام به تفاوت های فردی دانش آموزان، استفاده از زبان تشویقی به جای تنبیه، گسترش گفت وگوی سازنده، مشارکت جویی فعال در فرآیند یاددهی – یادگیری، و رعایت عدالت و انصاف در برخوردهاست. همچنین، آموزش هوش هیجانی، کنترل هیجانات و بهره گیری از الگوهای ارتباط غیرخشونت آمیز از دیگر راهکارهای موثر در بهبود این تعاملات است. ارتقای این تعاملات نه تنها موجب بهبود یادگیری علمی و مهارت های اجتماعی دانش آموزان می شود، بلکه به افزایش انگیزش تحصیلی، کاهش رفتارهای پرخاشگرانه، و شکل گیری رابطه ای مثبت و پایدار در فضای کلاس نیز می انجامد.

کلیدواژه ها:

تعاملات کلاسی ، ارتباط معلم و دانش آموز ، رویکرد تربیتی ، مهارت های ارتباطی ، محیط یادگیری ، گوش دادن فعال ، هوش هیجانی ، مدیریت کلاس