واکاوی نوسانات سطح آب دریاچه مهارلو و ارتباط آن با عناصر آب و هوایی دشت شیراز

طی سال های اخیر تنش به منابع آبی سطحی و زیرسطحی در ایران به یک مشکل فراگیر تبدیل شده است و در نتیجه این امر بسیاری از منابع آب سطحی خشک شده اند و تراز آب زیرزمینی هم در بسیاری از دشت های کشور افت قابل توجهی نموده است. برخی علت این امر را تغییر در ویژگی های عناصر جوی همانند کاهش بارندگی و افزایش دما می دانند و بسیاری هم دخالت بشر و برداشت های بی رویه و سدسازی را علت کاهش سطح منابع ابی کشور بر شمرده اند. در این پژوهش با بررسی روند تغییرات سطح دریاچه مهارلو طی یک دوره ۲۲ ساله (۱۳۷۶ – ۱۳۹۷) و همچنین تغییرات تراز آب زیرمینی دشت شیراز در همین دوره زمانی و روند تغییرات بارش و دما در ایستگاه شیراز، نوسانات و تغییرات این عناصر شناسایی شد. سپس رابطه بین نوسنات بارش و دما با تغییر سطح آب دریاچه مهارلو مورد بررسیی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در دوره مذکور سطح آب دریاچه دارای روند کاهشی معنی دار بوده است. همچنین تراز آب زیرمینی دشت شیرا هم افت معنی دار داشته است. بررسی روند عناصر جوی بارش و دما نشان داد که در دوره مذکور دما روند افزایشی معنی دار داشته ولی بارش روند معنی داری را نشان نمی دهد. بررسی رابطه تغییرات تراز آب دریاچه با بارش و دما هم نشان داد که حدود ۴۳ درصد از تغییرات تراز آب دریاچه توسط تغییرات بارش و دمای دشت تعیین می شود و عوامل انسانی از جمله توسعه شهرنشینی، تغییر کاربری اراضی، گسترش صنایع آب بر و توسعه کشاورزی هم در این کاهش سطح اب نقش معنی داری داشته اند.

کلیدواژه ها:

روند تغییرات تراز سطح آب ، دشت شیراز ، روندهای آب و هوایی ، همبستگی پیرسون