واکاوی حقوق محیط زیست در عرصه حقوق بین الملل و دادرسی داخلی

بهره کشی روزافزون انسان از منابع طبیعی و پیامدهای مخرب آن بر اکوسیستم های جهانی، همراه با غفلت از مسئولیت های جمعی در قبال حفاظت از موارث مشترک محیط زیستی، موجبات تشدید نگرانی ها نسبت به تحقق اهداف متعالی حقوق محیط زیست در عرصه های توسعه پایدار و صیانت از حقوق نسل های آتی را فراهم آورده است. حقوق محیط زیست با تبیین مجموعه ای از اصول بنیادین در عرصه بین المللی و تاثیرگذاری بر نظام های حقوقی داخلی، همچنین با به رسمیت شناختن حقوق نسل های آینده، گام های اساسی در جهت نیل به توسعه پایدار، حراست از محیط زیست و تضمین حقوق نسل های بعد برداشته است. با این حال، پرسش محوری این است که اصول بین المللی محیط زیست و سازوکارهای دادرسی داخلی و فراملی چه نقشی در تحقق این اهداف ایفا می کنند؟ در این پژوهش، با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی، نقش اصول حقوقی در پیشبرد آرمان های زیست محیطی مورد بررسی قرار گرفته و نمونه هایی از رویه های قضایی بین المللی و داخلی، به ویژه شیوه های اقامه دعاوی زیست محیطی، مورد تحلیل واقع می شود. بر این اساس، در بخش نخست، پس از رفع ابهامات مفهومی، تعاریف کلیدی ارائه خواهد شد. بخش دوم به واکاوی مبانی حقوق بین الملل محیط زیست و تشریح اصول حاکم بر آن اختصاص دارد. در بخش سوم، عملکرد نهادهای دادرسی داخلی و بین المللی در زمینه محیط زیست مورد ارزیابی قرار می گیرد و در نهایت، بخش پایانی ضمن جمع بندی یافته ها، پیشنهاداتی کاربردی جهت تقویت چارچوب های حقوقی موجود ارائه خواهد شد.

کلیدواژه ها:

حقوق محیط زیست ، بین الملل ، دادرسی داخلی ، توسعه پایدار ، حقوق نسل ها