انواع نشانگر های مورد استفاده در بررسی تنوع ژنتیکی گیاهی

تنوع اساس جهان بیولوژیکی است. هیچ دو موجود زنده ای دقیقا مشابه یکدیگر نیستند. تفاوت در یک یا چند صفت از موجودات به عنوان تغییر شناخته می شود. منابع ژنتیکی یا ذخایر توارثی گیاهی و جانوری به دلیل اهمیت فراوانی که دارند یکی از ارزشمندترین ثروت های ملی و منابع پایه ای در هر کشور محسوب می شوند. تنوع زیستی و ژنتیکی پایه ای برای بقاء گیاهان در طبیعت و برای بهبود محصولات است. تنوع ژنتیکی کلیدی برای بقای طوالنی مدت و تکامل گونه یا جمعیت در محیط های در حال تغییر است. بنابراین، دسترسی به دانش مناسب از سطوح و الگوهای تنوع زیستی در جهت تدوین راهکارهای حفاظت موثر و بهره برداری پایدار از منابع ژنتیکی ضروری است. از تنوع ژنتیکی درون جمعیت ها اغلب به عنوان شاخصی غیرمستقیم برای نمایاندن خطر انقراض و از بین رفتن جمعیت های یک گونه استفاده می شود. ابتدا نشانگرهای ریخت شناسی برای تجزیه و تحلیل تنوع مورد استفاده قرار گرفتند و هنوز هم در حال استفاده هستند. بعدها، نشانگرهای سیتولوژیک و بیوشیمیایی در ارزیابی تنوع ژنتیکی استفاده شد. با ظهور ابزار ژنومی نشانگرهای مولکولی، روش انتخابی برای ارزیابی تنوع ژنتیکی شدند. در این مقاله به نقاط ضعف و قوت هریک از روش های بررسی تنوع ژنتیکی پرداخته شده است. بررسی ها نشان داد روش های ترکیبی نتایج بهتری را حاصل خواهد نمود و ایجاد ارتباط و برقراری پل ارتباطی بین نشانگرهای ژنتیک کلاسیک و مولکولی و همچنین بین سایر رشته های زیستی می تواند به مسئله تجزیه و تحلیل ژنتیکی صفات، کمک قابل توجهی نماید و ارزش اقتصادی و علمی باالیی دارد.

کلیدواژه ها:

تنوع ژنتیکی ، نشانگرهای ریخت شناسی ، نشانگرهای سیتولوژی ، نشانگرهای بیوشیمیایی ، نشانگرهای مولکولی ، فیلوژنی