آسیب شناسی فرهنگی اجتماعی نظارت الکترونیکی (مطالعه موردی سامانه کشوری نظارت بر معاملات دستگاه های اجرایی در خراسان جنوبی)

یکی از سامانه های نظارت الکترونیکی بکار گرفته شده در سازمان بازرسی کل کشور، سامانه کشوری نظارت بر معاملات دستگاه های اجرایی است که این سازمان در مسیر استقرار آن با توفیقات و محدودیت هایی روبرو بوده است. بدیهی است که کشف و شفاف سازی موانع و محدودیت های فراروی این سامانه پیشگیرانه می تواند تقویت سیستم نظارت الکترونیکی در کل کشور را به همراه داشته باشد. در نتیجه این مقاله قصد دارد با مطالعه موردی سامانه مذکور در خراسان جنوبی به آسیب شناسی و رفع موانع و محدودیت های فرهنگی اجتماعی آن در استان بپردازد. لذا برای نیل به این هدف، از یک روش تحقیق تلفیقی (کیفی و کمی) استفاده شده است یعنی برای پاسخ به سوال اصلی تحقیق، ابتدا یک مدل مفهومی کیفی بر مبنای مرور گسترده ادبیات و روش دلفی توسعه یافت و بر مبنای آن، و فرضیه مرتبط با موانع و محدودیت های فرهنگی اجتماعی پذیرش و استقرار نظارت الکترونیکی ارایه شد، سپس با اجرای پرسشنامه و مصاحبه با کارشناسان و مدیران دستگاه های اجرایی و بازرسی کل استان خراسان جنوبی، این فرضیه ها مورد ارزیابی کمی قرار گرفت و ۵ مورد از آن ها اثبات شد. نتایج تحقیق نشان داد که موانع فرهنگی اجتماعی سامانه مذکور به ترتیب شامل اعتقاد به رسمیت و وقار در طراحی رابط کاربری سامانه، عدم توجه کافی به رضایت کاربران، فقدان تقاضا و انگیزه سازمانی کارکنان دستگاه های اجرایی برای استفاده از سامانه، خطر کاهش پاسخگویی و مسئولیت پذیری کارکنان دستگاه های اجرایی و تنوع و تناقض در فرهنگ و رفتار سازمانی کارکنان دستگاه های اجرایی است. در پایان تحقیق نیز پیشنهاداتی جهت تحقیقات آتی و رفع آسیب ها و موانع موجود ارایه شد.

کلیدواژه ها:

نظارت الکترونیکی ، موانع و محدودیت ها ، آسیب شناسی فرهنگی اجتماعی