طراحی الگوی ساماندهی پسماند ساختمانی در پروژه های عمرانی شهری: رویکردی ترکیبی از مدیریت پسماند و معماری پایدار (مطالعه موردی: شهرداری ایلام)

رشد سریع شهرنشینی و افزایش فعالیت های عمرانی در شهرهای ایران، به ویژه در شهر ایلام، منجر به تولید روزافزون پسماندهای ساختمانی شده است. این نوع پسماندها به واسطه حجم بالا، ترکیب متنوع مصالح و نبود مدیریت یکپارچه، یکی از چالش های جدی در حوزه محیط زیست شهری و توسعه پایدار محسوب می شوند. هدف این پژوهش، طراحی الگویی جامع برای ساماندهی پسماندهای ساختمانی با رویکردی ترکیبی از مدیریت پسماند و معماری پایدار در شهرداری ایلام است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش کیفی–کمی و استفاده از تکنیک های تحلیل محتوای اسنادی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کارشناسان حوزه شهرسازی و مدیریت شهری و نیز تحلیل تجارب موفق جهانی، به استخراج مولفه های اصلی طراحی این الگو پرداخته است.نتایج نشان می دهد که چهار بعد اصلی شامل: طراحی کارگاهی پروژه های عمرانی با رعایت اصول کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد از نخاله ها در معماری شهری، تدوین چارچوب قانونی موثر برای تفکیک و بازیافت مصالح و همچنین آموزش و فرهنگ سازی در بین کارکنان عمرانی، از ارکان موفق در کاهش اثرات زیست محیطی پسماند ساختمانی هستند. همچنین، طراحی الگوی پیشنهادی منجر به بهبود بهره وری پروژه های عمرانی، کاهش هزینه های دفع و بهبود شاخص های پایداری محیطی خواهد شد. پژوهش حاضر با ارائه راهکارهای کاربردی، می تواند نقشه راهی برای شهرداری ها، طراحان شهری و مجریان پروژه های عمرانی باشد تا در راستای تحقق توسعه پایدار و شهر پاک گام بردارند.

کلیدواژه ها:

پسماند ساختمانی ، مدیریت پسماند ، معماری پایدار ، پروژه های عمرانی ، شهرداری ایلام ، بازیافت مصالح ، توسعه پایدار شهری ، ساماندهی نخاله ، طراحی شهری ، محیط زیست